Sunday, May 13, 2018

Happy Mother's Day to my Father

My Kind Father and the Wooden Bowl

       Today I wanted to write in my blog about the wonderful father who gave me birth, in connection with my brown bowls. 
       Whenever you come into my kitchen you will see many reddish brown wooden bowls of different sizes. They are bowls that I have bought in India, Nepal, and other places, in memory of my kind father, now departed. Why is this? My deceased fathers bowl was a wooden one. 
His name was Bobo Tashi. Although most Tibetan names express some fine, profound meaning, even I dont really know why my fathers first name was Bobo. If I were to guess, Id wonder if it might not have been a name of endearment that his mother gave to him. His last name, Tashi, Auspicious, gives the sense of goodness, virtue, and the like. 
He would use a dark brown wooden bowl. 
Whenever he ate or drank anything he would always use that wooden bowl. In my minds eye I can still see it clearly, along with his smiling face and long whiskers. These days, 
the basis by which people remember their loved ones are photos, but in those days you couldnt find a camera in Tibet. 
So I keep a wooden bowl as a substitute. 
My father was the kindest person to me in my life. He was not only my father, he was also a mother to me. I was only three months old when my kind mother and an uncle and other members of my family died of starvation under the oppression and torture of the Communist Chinese government. My father was young at the time. I later understood, from what people said, that many of the country folk had urged him to remarry, but he wouldnt listen to them. There is a custom in Tibet not to remarry, out of respect for your deceased spouse, and in the belief that a step-parent would not treat children of your previous spouse as well as they would treat their own. In any case, he didn't remarry.
It was thanks to my father surviving and taking care of us that my siblings and I did not die of starvation and are still alive in the world today; it is solely due to his kindness. To think of the situation in Tibet of those times makes your heart shudder in terror. For many years after 1959, so many people died of starvation due to famine and other conditions. When you consider the situation of Tibet during those times it is an amazing wonder that my single father, without the help of a wife, was able to care for us and keep my siblings and I from starving to death during those terrible, critical decades. My father, himself, was imprisoned for nine years. Not only in this lifetime, it is impossible for me to ever forget his kindness in all of my lives. 
Furthermore, my kind father was my first great Teacher of Dharma, who was of most benefit to me. Because he could read Tibetan well, he taught me how to read. I was about six at the time; I still remember it.  After he had made some barely adequate food for my brothers, sister and I, he would orally teach us the Praises of Tara, the Clearance of Obstacles and the Spontaneous Fulfillment Prayers of Guru Rinpoche; the Sukhavati Prayer, and others. He also told us stories about Buddhas previous lives and the life of Milarepa. I have not forgotten the things he taught us then. At that time there was hardly a monastery, lama, or monk to be seen in Tibet. If the Chinese government came to know we were practicing Dharma we would pay with our lives or be sent to prison. If we lit a lamp in offering, we had to first make sure that the door and all the windows were completely covered. If Chinese agents saw it from outside, the next day they would beat and kick us in the middle of a public gathering; tortures beyond imagination. So we had to be extremely careful.
Because my father was a good Dharma practitioner he had a great deal of prayer recitation, meditation, and so forth, to do. When things lightened up slightly after the death of Mao Tse Tung, my father entered the path of Dharma; he took the vows of a lay practitioner. He was never without his prayer wheel and prayer beads in his hands. 
Unfortunately, at the age of 85 he got a stomach disease. I served and nursed him well, day and night, for a month. There was a small hospital in the village, so I was about to take him there when he said, I don’t want to die in the hospital. I want to die in your lap. Please dont take me to the hospital. Since he said he didnt want to die in a hospital we didnt go. I was always at his side, spoke with gentleness, and gave him the loving care and nursing that is needed by the sick and elderly. In addition, I had already been named abbot of the monastery, and everyone was placing great confidence in me, which he had seen with his own eyes. His ultimate wish had been that I would be a good monk, and since his dying wish had been fulfilled, he was very happy. He kept saying over and over, Now, even if I die, I am at peace. I dont have the slightest regret. I took care of my father like a mother cares for her children, putting his head in my lap and feeding him food and water. One day, with my brothers and sister, as we sat in a circle around him, he laid his head in my lap. As we talked, his breath became shorter and shorter, and as he looked into my face, smiling, his breathing ceased. 
In Tibet, the custom was that, when parents died, their body would be kept at home for forty-nine days as funerary services were performed. Following that custom, I kept my fathers body at home for forty-nine days, each week inviting lamas to perform phowa transference of consciousness and neighbors and others would come to join in saying prayers. Because Tibet is at high altitude, bodies of the deceased do not deteriorate and smell, like in warmer more humid climates. Finally, we took his body to the cemetery and performed sky-burial. This was in 1996, before I came to India as a refugee. 
Thus, my benevolent father showed great kindness to my siblings and I. He was especially loving towards me. I think it was because I was the youngest of four siblings, two older brothers and one sister. My oldest brother is a Gelugpa lama. My older brothers were sometimes a little envious of me because our father loved me the most. Sometimes my uncle would say to my father, You spoil your youngest son. I remember him often scolding my father for this. I was angry at my uncle when he did this, but I never dared show my displeasure, because he was a very stern, strict person. 
In short, a wooden bowl is the best basis I have for remembering my father. I bought this particular bowl in Dharmsala, India in 2002. It is just like the one my father used in shape, color, and size. He loved eating the Tibetan foods of tsampa and, especially, nettle soup! I still remember my siblings and I sitting around him in the sun, eating ‘pag’balls of tsampa mixed with nettle soup. I keep this wooden bowl as a way of never forgetting him. Whenever I miss my father I eat tsampa and nettle soup in my wooden bowl, sitting in the sun, like he used to do. It gives me the feeling that he is sitting right beside me.

These days some young people, when they become self-sufficient and make new friends, they completely forget about their kind parents. When their parents get old they never even go back to see them. I have seen this very sad situation with my own eyes. This might just be a custom or culture of a country, but no matter how your parents treated you, because it was your karma to have them as your parents who gave you this life, I think it is a big mistake to just say, My parents didnt treat me well, and to only think of them as terrible people. To respect, serve, and look after your parents is not just Buddhadharma; it is an upstanding, noble way of being from any perspective. Plus, if you dont treat your parents well, when you have children of your own, the likely result of that karma ripening will be that they become a big problem for you, and cause you a lot of irritation and annoyance! 

Please, everyone, lovingly care for your parents!

Karmically ordained kind father, it has been
Twenty-two years since you left for the Buddhafields.
This brown wooden bowl by which I remember you
Is testimony that I will never forget you, great father!

You were my father as well as my mother;
You were also my Teacher and Master.
You are everything to me;
Your kindness is vast, dear holy father.

My being here today and being a kind person
Is all due to your benevolence.
My being alive in this world and all the good
That I accomplish is due to your kindness.

In order to repay your kindness, your son promises
To fulfill your deepest, innermost wishes:
To make my life meaningful and to powerfully benefit others;
I will never give this up until it is accomplished.

On this world-wide Mothers Day holiday,
I remember this wonderful person, my father,
By means my brown wooden bowl, and Tibetan food
Celebrating in memory of you, never forgetting.

By power of the profound loving bond between father and son,
And my life-long perseverance in the practice of holy Dharma,
I pray that we, father and son, will meet in future lives
In Buddha Amitabhas Pure Land of Bliss, Sukhavati.

At a half-way point in his life, this orphan who wanders to the ends of the earth, Khenpo Karten, promises that, from this Mothers Day onwards, I will always celebrate the memory of my father every Mother’s Day. With memories of my kind father welling up within me, I offer this on my blog of Mothers Day, May 13th, 2018.

English translation by Jampa Tharchin


ཁྱོད་རང་ག་དུས་ང་ཡི་ཐབ་ཚང་ནང་དུ་ཡོང་ནའང་ཤིང་ཕོར་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཡི་ཕ་འདས་པོ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེའི་དྲན་རྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་སོགས་ནས་ཉོས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཕ་འདས་པོའི་ཕོར་པ་དེ་ཤིང་ཕོར་ཞིག་རེད། ཁོ་རང་གི་མིང་ལ་སྦོ་སྦོ་བཀྲ་ཤིས་ཟེར། སྤྱིར་གཏང་བོད་པའི་མིང་ཚང་མར་དོན་ཡག་པོ་རེ་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཀྱང་། ང་ཡི་ཕ་མིང་དང་པོ་སྦོ་སྦོ་ཟེར་ན་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་ངས་ཀྱང་གསལ་པོར་མ་ཤེས། ཚོད་དཔག་བྱས་ན་ཁོ་རང་གི་མ་ཡིས་གཅེས་མིང་དུ་གཏགས་པ་ཞིག་མིན་ནམ་བསམ། ཐ་མའི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ནི་ལེགས་པ་དང་དགེ་བ་སོགས་ཡག་པོ་ཞིག་ལ་གོ། གང་ལྟར་ཕ་འདས་པོའི་ནམ་རྒྱུན་ཤིང་ཕོར་དམར་སྨུག་་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ག་དུས་ཡིན་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བཟའ་བཏུང་གང་བྱེད་ཀྱང་ཤིང་ཕོར་དེ་རང་བེད་སྤྱོད་གནང་གི་ཡོད་སྟབས་ང་ཡི་མིག་ལམ་ལ་ད་དུང་ཁོང་གི་ཤིང་ཕོར་དང་ཞལ་རས་ཀྱི་འཛུམ་མདངས་ཁ་སྤུ་རིང་པོ་དེ་རྣམས་ཡིད་ལ་ཝལ་ལེར་གསལ་འདུག སྤྱིར་གཏང་མི་ཡི་དྲན་རྟེན་ངོ་མ་ནི་འདྲ་པར་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་དེ་དུས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་གང་དུ་སོང་ཀྱང་པར་ཆས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་སྟབས་ཕ་རྒན་གྱི་པར་གྱི་དྲན་རྟེན་གྱི་ཚབ་ཏུ་ཤིང་ཕོར་འདི་ཉར་བ་ཡིན། ང་ཡི་ཕ་འདས་པོ་དེ་ནི་ང་ཡི་མི་ཚེར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཁོང་ནི་ང་ཡི་ཕ་ཡིན་པ་མ་ཟད་མ་ཡང་ཡིན། ང་སྐྱེས་ནས་ཟླ་གསུམ་ཙམ་ནས་ང་ཡི་དྲིན་ཆེན་གྱི་ཨ་མ་དང་ཨ་ཞང་བཅས་ནང་མི་འགའ་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་དང་མནར་གཅོད་འོག་མུག་ཤིར་ཐེབས། སྐབས་དེ་དུས་ང་ཡི་ཕ་ལོ་ཆུང་ཆུང་རེད། རྗེས་ནས་ངས་གོ་ཚུལ་ཞིག་ལ་ང་ཡི་ཨ་མ་གྲོང་ཚར་སྐབས་ལུང་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཡི་ཕ་ལ་ཁྱོད་རང་ཡང་སྐྱར་གཉེན་སྒྲིག་བྱོས་ཞེས་བསླབ་བྱ་མང་པོ་བྱས་ཀྱང་མ་ཉན་པའི་སྐད་ཆ་འདུག དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་ཁྱེད་རང་གི་གཟའ་ཟླ་འདས་མོར་གུས་ཞབས་དང་། གལ་སྲིད་གཟའ་ཟླ་གཉིས་པར་བྱུང་ན་ཁྱེད་རང་གི་ཕྲུག་གུ་རྣམས་ལ་དེ་ཙམ་ཡག་པོ་མེད་སྐད་འདུག དེའི་སྟབས་ཀྱིས་ཆང་ས་མ་རྒྱབ་པར་ཕ་རྒན་དྲིན་ཅན་འདིས་ངེད་དྭ་ཕྲུག་མིང་སྲིང་རྣམས་མུག་ཤིར་ཐེབས་མ་བཅུག་ནས་བདག་སྐྱོང་གནང་བས་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་གསོན་པོར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལ་བསྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། སྐབས་དེ་དུས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཕྱི་དྲན་བྱས་ན་སྙིང་རྩ་འདར་དགོས་པ་དེ་འདྲ་རེད། ༡༩༥༩ རྗེས་ནས་ལོ་མང་རིང་ནད་མུག་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་ནས་མི་མང་པོ་མུག་ཤི་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དུས་ངན་ཛ་དྲག་དེ་འདྲའི་གནས་སྐབས་སུ་གཟའ་ཟླ་མེད་པའི་ཕོ་ཧྲེང་ཞིག་གིས་ངེད་མིང་སྲིང་རྣམས་མུག་ཤིར་ཐེབས་མ་བཅུག་པར་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཐུབ་པ་དེ་ནི་སྐབས་དེ་དུས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་དཔག་ན་ཧ་ལས་དགོས་པ་རེད། ཕ་རྒན་འདས་པོ་ཁོ་རང་ཡང་བཙོན་ཁང་ནང་དུ་ལོ་དགུར་བསྡད་དགོས་བྱུང་བ་རེད། གང་ལྟར་ཀྱང་ངས་ཕ་རྒན་དྲིན་ཅན་དེས་བཀའ་དྲིན་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་དང་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་ནས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བརྗེད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་དང་མ་ཟད་ཕ་རྒན་འདི་ནི་ང་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཆེས་ཐོག་མ་དང་ཕན་ཐོག་ཆེ་ཤོས་ཅན་དེ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ཡག་པོ་ཀློག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པས་ང་ལ་བོད་ཡིག་བསླབ་གནང་བ་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ང་ཕལ་ཆེར་ལོ་དྲུག་ཙམ་ཡིན། ངས་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་གི་འདུག ངེད་མིང་སྲིང་ཚང་མ་དགོང་ཟས་ཐེབས་ཆག་རེ་ཟོས་ཚར་དུས་ཕ་རྒན་ནས་ང་ཚོར་སྒྲོལ་མ་དང་། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་འདེབས་བར་ཆད་ལམ་སེལ། བསམ་པ་ལྷུན་འགྲུབ། བདེ་ཆེན་སྨོན་ལམ་སོགས་ངག་ཐོག་ནས་བསླབ་མྱོང་། མ་ཟད་སྐབས་རེ་ཕ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐར་ཐོར་འགའ་རེ་དང་། མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་ཐར་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་གང་བསླབ་པ་རྣམས་ད་ལྟ་ཡང་བརྗེད་མི་འདུག དེ་དུས་བོད་ལ་དགོན་པ་དང་བླ་གྲྭ་ཕལ་ཆེར་མཐོང་རྒྱུ་མེད། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ང་ཚོའི་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་ན་སྲོག་ཐོག་དང་ཡང་ན་བཙོན་ཁང་ནང་ལ་འགྲོ་དགོས། སོ་སོའི་ནང་དུ་ཆོས་བྱེད་ནས་མཆོད་མེ་སྦར་གྱི་ཡོད་ན་ངེས་པར་དུ་དང་པོ་སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་ཚང་མ་སྒོ་རྒྱག་དགོས། མཆོད་མེའི་འོད་ཕྱི་ལོགས་ནས་རྒྱ་ནག་ལས་བྱེད་པ ས་མཐོང་ན་སང་ཉིན་ནས་ཁྱེད་རང་ལ་མི་མང་གི་དབུས་སུ་འཐབ་རྩོད་དང་སྡུང་རྡེག་མནར་བཅོད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡོང་བས་ངེས་པར་གཟབ་ནན་བྱེད་དགོས་ཡོད།ཕ་རྒན་ནི་ཆོས་པ་ཡང་དག་ཞིག་ཡིན་པས་ནམ་རྒྱུན་ཁ་འདོན་དང་སྒོམ་སོགས་བྱེད་རྒྱུ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ། མའོ་ཙེ་ཏུང་ཤི་རྗེས་ཆོས་ལུགས་ཅུང་གུ་ཡངས་སུ་སོང་བའི་སྐབས་སུ་ངོས་ཀྱི་ཕ་རྒན་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས། ནམ་རྒྱུན་མ་ཎི་ལག་འཁོར་དང་ཕྲེང་བ་ལག་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་ལོ་བརྒྱད་བཅུ་གྱ་ལྔའི་སྐབས་སུ་ཕོ་བའི་ནད་ཀྱིས་སྙུང་། ངས་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཞབས་ཕྱི་དང་ནད་གཡོག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱས། ཉིན་གཅིག་ངས་ཁོང་གྲོང་བསེབ་སྨན་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པས་དེར་ཁོང་འཁྲིད་གྲབ་བྱས་པ་ཡིན་ཁོང་ནས་འདི་ལྟར་ཟེར། ང་ཁྱོད་རང་གི་པང་དུ་ཤི་གི་ཡིན། ང་སྨན་ཁང་ནང་དུ་མ་འཁྲིད་རོགས། ང་སྨན་ཁང་ནང་དུ་ཤི་འདོད་མེད་ཅེས་གསུངས་ནས་སྨན་ཁང་ལ་འགྲོ་མ་སོང་། དུས་རྒྱུན་ང་ཁོ་རང་གི་འཁྲིས་སུ་བསྡད་ནས་ནད་པ་དང་རྒན་གོག་ལ་དགོས་པའི་སྙན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་དང་བྱམས་སྐྱོང་ནད་གཡོག་སོགས་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོ་རང་འཆི་ཁ་ཆེས་དགའ་ཤོས་དེ་ནི་སྐབས་དེ་དུས་ང་དགོན་པའི་ནང་གི་མཁན་པོའི་མིང་ཐོབ་ཚར་ནས་ཚང་མས་ང་ལ་གདེངས་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་དངོས་སུ་མིག་གིས་མཐོང་བ་དེ་རེད། ཁོ་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་མཐར་ཐུག་དེ་ང་གྲྭ་པ་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དེ་རེད། ཁོ་རང་འཆི་ཁ་དམིགས་ཡུལ་དེ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བས་ཁོ་རང་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱས་སོང་། ད་ང་ཤི་ཡང་བློ་བདེ། འགྱོད་པ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ཡང་ཡང་ཟེར་གྱི་འདུག ངས་ནམ་རྒྱུན་ཨ་མས་ཕྲུ་གུར་ལྟ་སྐྱོང་གནང་བ་ནང་བཞིན་ཕ་ཡི་མགོ་བོ་ང་ཡི་པང་དུ་བཞག་ནས་ཁ་ནང་དུ་ཟས་སྟེར་བ་དང་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་ངེད་མིང་སྲིང་ཡོངས་ནས་མཐའ་སྐོར་བཞིན་ངས་ཕ་ཡི་དབུ་ང་ཡི་པང་དུ་བླངས་ནས་སྐད་ཆ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཕ་རྒན་གྱི་དབུགས་སྣ་ཇེ་ཐུང་དུ་སོང་ནས་ཞལ་འཛུམ་མདངས་དང་ལྷན་ང་ལ་གཟིགས་བཞིན་དབུགས་ཆད་སོང་། བོད་ནས་ཕ་མ་གྲོང་བའི་སྐབས་སུ་ཞགས་ཞེ་དགུའི་རིང་ཕ་མའི་སྐུ་གདུང་ནང་དུ་ཉར་ནས་འདས་མཆོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་ངས་ཀྱང་ཕ་རྒན་གྱི་སྐུ་གདུང་ཞགས་ཞེ་དགུའི་རིང་ནང་དུ་ཉར་ནས་བདུན་ཕྲག་རེར་བླ་མ་རྣམས་གདན་འདྲེན་ཞུ་ནས་འཕོ་བ་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་མི་སོགས་ཡོང་ནས་སྨོན་ལམ་མཉམ་འདོན་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་བྱས། བོད་ས་མཐོ་བོ་ཡིན་ཙང་སྐུ་གདུང་ལ་དྲི་མ་ཁ་བ་དང་རུལ་བ་སོགས་གང་ཡང་ཡོང་གི་མེད། མཐར་ཁོ་རང་གི་ཕུང་པོ་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་ནས་གཙང་སེལ་བྱས། དེ་ནི་ང་རྒྱ་གར་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་མ་ཡོང་བའི་སྔ་ལོར་༡༩༩༦ ལོར་རེད། གང་ལྟར་ཀྱང་ཕ་རྒན་འདས་པོ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེས་ངེད་དྭ་ཕྲུག་མིང་སྲིང་རྣམས་ལ་ཧ་ཅང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་ནས་ང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བརྩེ་བ་ཧ་ཅང་ཆེ། དེ་ནི་ང་ཚོ་མིང་སྲིང་བཞིའི་ནང་ནས་ང་ཆུང་ཤོས་དེ་ཡིན་སྟབས་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ། ང་ལ་བུ་སྤུན་ཆེ་བ་གཉིས་དང་སྲིང་མོ་གཅིག་བཅས་མིང་སྲིང་བཞི་ཡོད། སྤུན་མཆེད་ཆེ་བ་དེ་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་ཞིག་རེད། སྐབས་རེ་ང་ཡི་ཇོ་ལགས་ནས་ང་ལ་ཕྲག་དོགས་མང་པོ་བྱེད་མྱོང་། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཕ་རྒན་གྱིས་ང་ལ་བརྩེ་བ་ཆེ་བའི་སྟབས་ཀྱིས་རེད། སྐབས་རེ་ང་ཡི་ཨ་ཞང་བླ་མ་དེས་ཕ་རྒན་ལ ཁྱེད་རང་གི་བུ་ཆུང་བ་དེ་བཀྱག་ལང་གཏོང་གི་འདུག་ ཟེར་ནས་བཀའ་སྐྱོན་ཡང་ཐེངས་མང་པོར་གཏོང་བ་དྲན་གྱི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ང་ཨ་ཞང་ལ་ལྐོག་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་གི་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་འགྱུར་གང་ཡང་བསྟེན་ཕོད་ཀྱི་མེད། ང་ཡི་ཨ་ཞང་ནི་ཧ་ཅང་བཙན་པོ་ཞིག་རེད། མདོར་བསྡུས་ནས་ཞུས་ན། ང་ཡི་ཕ་འདས་པོའི་དྲན་རྟེན་ཡག་ཤོས་དེ་ཤིང་ཕོར་འདི་ཡིན། ཤིང་ཕོར་འདི་ངས་༢༠༠༢ ལོར་རྒྱ་གར་རྡ་རམ་ཤཱ་ནས་ཉོས་པ་ཡིན། ཕ་རྒན་གྱི་ཤིང་ཕོར་དང་ཆེ་ཆུང་མདོག་དབྱིབས་སོགས་གཅིག་པ་འདྲ་བོ་འདུག། ཁོང་ནམ་རྒྱུན་བོད་ཟས་རྩམ་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་ཟྭ་ཐུག་བཟའ་རྒྱུ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་ཡོད། ངེད་མིང་སྲིང་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་ནས་སྐོར་ཞིང་ཉི་རའི་ནང་དུ་ཟྭ་ཐུག་དང་པག་མཉམ་བཟའ་བྱེད་རྒྱུའི་ཚོར་སྣང་ད་ལྟ་ཡང་འདུག ངས་ཕ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་རྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་ཤིང་ཕོར་འདི་ཉར་བ་ཡིན། ཕ་ག་དུས་དྲན་ན་ཡང་ཤིང་ཕོར་འདི་ནང་དུ་ཕ་ཡིས་ཇི་ལྟར་བཟའ་བ་ནང་བཞིན་ངས་ཀྱང་ཟྭ་ཐུག་པག་སོགས་མཉམ་བཟའ་བྱེད་ནས་ཉི་མའི་ནང་དུ་འདུག་གི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ཕ་འདས་པོ་དེ་ང་འཁྲིས་སུ་ཡོད་བསམ་པའི་ཚོར་བ་ཡོང་གི་འདུག། 
དེང་སང་གཞོན་སྐྱེས་བསམ་མེད་འགའ་ཞིག་ནས་རང་ཉིད་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་ནས་དགའ་རོག་གསར་པ་ཞིག་རྙེད་ཚར་དུས་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཕ་མ་རྣམས་རྦད་དེ་གཏིང་བརྗེད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཕ་མ་རྒན་གོག་ཆག་ཚར་དུས་ཕྱི་མིག་ཙམ་ཡང་མི་ལྟ་བར་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཡིད་མུག་པ་ཞིག་མང་པོ་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག། དེ་ནི་གཅིག་བྱས་ན་ལུང་པའི་འགྲོ་སྟངས་དང་རིགས་གཞུང་བཟང་ངན་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་། གང་ལྟར་ཁྱོད་རང་གི་ཕ་མ་ཡག་སྡུག་གང་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་མི་ཚེར་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་མས་ཡག་པོ་གནང་མ་སོང་ཟེར་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐབས་སྡུག་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད་བསམ། ཕ་མར་གུས་བཀུར་དང་གཡོག་ལྟ་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཆོས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཡ་རབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན། གལ་སྲིད་ད་ལྟ་རང་ཉིད་བུ་རྒྱུད་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་ཁྱེད་རང་གི་ཕ་མར་ཡག་པོ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནམ་ཞིག་ཁྱེད་རང་ཕ་མར་ཆགས་པའི་སྐབས་སུ་ལས་འབྲས་སྨིན་ནས་ཁྱེད་རང་ལ་བུ་རྒྱུད་ཀྱིས་རྙོག་དྲ་དང་སུན་པོ་བཟོ་མི་ཡོང་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་ཚང་མས་ཕ་མར་གཅེས་སྐྱོང་གནང་རོགས། 

ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་དྲིན་ཅན་ཕ་ལོ་ཁྱོད།། ཞིང་དུ་ཕེབས་ནས་བགྲང་བྱ་ཉེར་གཉིས་རིང་།། 
སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟེན་ཤིང་ཕོར་དམར་སྨུག་འདི།། ཡབ་ཆེན་མི་བརྗེད་དཔང་རྟགས་ངོ་མ་ཡིན།། 

ཁྱེད་ནི་ཕ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་ཡང་ཡིན།། ཁྱེད་ནི་དགེ་རྒན་ཡིན་ལ་སློབ་དཔོན་ཡང་ཡིན།། 
ང་ཡི་ཡོད་ཚད་ཁྱེད་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན།། བཀའ་དྲིན་ཆེ་འོ་ཡབ་ཆེན་དམ་པ་ལགས།། 

དེ་རིང་འདི་ན་ཡོད་པ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲིན།། བདེ་ལེགས་དཔལ་ཡོན་ཕྱུག་པ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲིན།། 
མདོར་ན་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་པ་དང་།། ཐམས་ཅད་ལེགས་བྱས་གང་བགྱིད་ཁྱེད་ཀྱི་དྲིན།། 

བུ་ངས་ཕ་ཡི་བཀའ་དྲིན་གསབ་པའི་ཆེད།། ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་གནག་པའི་འདོད་པའི་དོན།། 
དལ་འབྱོར་དོན་ལྡན་གཞན་དོན་རླབས་པོ་ཆེ།། མ་འགྲུབ་བར་དུ་མི་གཏང་དམ་བཅའ་ཡོད།། 

འཛམ་གླིང་ཨ་མའི་དུས་ཆེན་ཉིན་མོ་འདིར།། ཡབ་རྗེ་མི་མཆོག་ཨ་ཕའི་དྲན་རྟེན་དུ།། 
ཤིང་ཕོར་དམར་སྨུག་འདི་དང་བོད་ཟས་སོགས།། མི་བརྗེད་དྲན་པའི་རྟེན་གྱིས་རྗེས་དྲན་བསུ།། 

ཕ་བུའི་དམ་ཚིག་བརྩེ་གདུང་ཟབ་མོ་དང་།། ཚེ་གང་དམ་ཆོས་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པའི་མཐུས།། 
ཕྱི་མ་བདེ་ཆེན་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ།། མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མཇལ་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས།།

མི་ཚེ་ཕྱེད་ས་མཐར་འཁྱམས་པའི་དྭ་ཕྲུག་ཕ་ཡིས་བཏགས་མིང་ཀརྨ་བསྟན་སྲུང་དུ་འབོད་པ་དེས། འཛམ་གླིང་ཨ་མའི་དུས་ཆེན་ཉིན་མོར་ཕ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཉིད་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱལ་གཅེས་ཨ་མའི་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིན་མོར་སྲུང་བརྩིར་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་དང་འབྲེལ། ཡབ་ཆེན་དམ་པའི་བཀའ་དྲིན་སེམས་ཁོང་ནས་དྲན་བཞིན། ཨ་རིའི་བྱང་ཕྱོགས་ཁ་ལི་ཧྥོ་ཉའི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ། རང་ཤག་ནས་ཕྱི་ཟླ་༥ ཚེས་༡༣ ཨ་མའི་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིན་མོར་ཉིན་ཐོའི་ཚུལ་དུ་བྲིས་ཏེ་ཕུལ།། 

Thursday, February 8, 2018



ཉེ་བའི་ཆར་བལ་ཡུལ་ལ་འབྱོར་ནས་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་ཆོས་གྲོགས་དང་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བས་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། དགུ་བཅུ་གོ་བརྒྱད་ལོར་རང་ཡུལ་ཕ་ས་སྤུན་མཆེད་སྡེ་དགོན་སོགས་ཚང་མ་རྒྱབ་ཏུ་སྐྱུར་ནས་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་བང་གིས་གཤགས་ནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་ནས་བཟུང་གཉོམ་ཆུང་བལ་ཡུལ་ལུང་པ་འདི་ནི་བོད་རིགས་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོག་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་མ་ཟད་ངོས་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་གཡར་པོའི་ལུང་པ་ཕན་ཐོག་ཆེ་ཤོས་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཞིག་ཀྱང་གསར་འཛུགས་བྱས་ནས་ཉིས་སྟོང་གཅིག་ནས་བཟུང་སྟེ་ལུང་པ་འདིར་མི་ལོ་དྲུག་གི་རིང་གཏན་བསྡོད་བྱས། ཆོས་ཚོགས་དེ་ཡི་བརྒྱུད་ནས་བལ་བོད་ས་མཚམས་སོགས་མི་རིགས་རྣམས་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དང་། བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་བཅས་གསར་འཛུགས་བྱས་ནས་རང་འཁོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་མི་དམན་ཙན་འགྲུབ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཛམ་གླིང་གང་སར་ཡོད་པའི་ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མིང་གཅིག་བསྒྱུར་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་གཏགས། ང་ནི་བལ་ཡུལ་ལ་འབྱོར་བའི་ཕྱི་ཉིན་ནས་ཞོགས་པ་སྔ་མོར་ང་ཡི་ཆོས་ཚོགས་ཡོད་སའི་ཁང་པ་དེར་ཆེད་ལྟ་རུ་ཕྱིན། ཁང་ཞབས་སུ་མི་ཞིག་ལ་སྒང་གི་ཁང་པའི་ནང་དུ་སུ་ཡོད་རེད་ཅེས་དྲིས་དུས་མི་དེས་མགྲོན་ཁང་བྱས་ནས་མི་བསྡད་ཡོད་རེད་ཅེས་བཤད་སོང་། ནང་དུ་འཛུལ་སྙིང་འདོད་ཀྱང་དོན་མེད་དུ་གང་བྱུང་མི་ཡི་སྒོ་ཕྱེ་བའི་ནུས་པས་མ་འདངས། ང་ནི་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་རང་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་པ་ལྟར་སྔར་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཡག་པོ་དེ་དེང་སང་མགྲོན་ཁང་དུ་མི་ཡི་གླས་ནས་ནང་དུ་འཛུལ་ས་མ་རག་པས་སྐྱོ་ལྷང་ངེ་བ་ཞིག་བྱུང་།

བལ་ཡུལ་ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་དེས་ང་ལ་ཧ་ཅང་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བྱུང་། བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར། ཐབ་ཆུང་ཆུང་མེ་ཚ་བོ་ཞེས་པ་ལྟར་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་། ལྷག་པར་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་རིགས་རྣམས་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་ཁོ་རང་ཚོ་ཡང་ང་ཡི་ཆོས་ཚོགས་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་བོད་རིགས་མི་བུ་འགའ་ཡིས་བལ་ཡུལ་ལུང་པ་འདི་ཡག་པོ་མེད་རབས་དང་། བོད་རིགས་རྣམས་ལ་སྡང་ཟུག་ཆེ་རབས་སོགས་བཤད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་འདས་པའི་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་བལ་ཡུལ་དཔོན་ངན་འགའ་ཡིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐྱག་རྐུབ་ལྡག་པའི་བྱེད་སྟངས་འདི་གཅིག་པུས་སྡོམ་ཚིག་ལ་ལྟས་ནས་བལ་ཡུལ་ལུང་པར་སྨད་བཤད་དང་སྨ་འབེབས་བྱས་ན་མིག་རྒྱངས་ཐུང་བའི་སྐད་ཆ་ཙམ་ཞིག་རེད་བསམ། རང་སར་མི་བཞག་མི་སར་རང་བཞག་ནས་བསམ་བློ་གཏང་ན་དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་ས་ཆར་སྐད་དང་ཆས་གོས་རིགས་གཞུང་གང་ཡང་མི་གཅིག་པའི་མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་བཙན་གྱིས་འཛུལ་བྱས་ནས་ས་གནས་དེའི་འཁོར་ཡུག་དང་ལུང་པ་ས་ཆ་ཐ་ན་ཚོང་ཟོག་སོགས་ཚང་མ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་བུ་དང་བུ་མོ་སོགས་གཡོག་པོ་དང་གཡོག་མོར་ཉར་ནས་རྐང་སྐྱང་ལག་སྐྱང་དེའི་ཐོག་ཏུ་ད་དུང་ཁ་བདག་མེད་འགའ་ཡིས་གཏམ་དཔེར། གནས་ཚང་གཡར་བའི་ངོ་སོ་མེད་པར་ཁང་གོག་ཆེ་བའི་འཚང་འབྲུ་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་བྱས་ཡོང་ན་ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་འདྲ་བྱེད་ས་རེད། ལོ་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་ནས་བལ་བོད་གཉིས་ཁྱོ་ཤུག་དང་། ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་གསེར་ཐག་འདི་ཇི་ལྟར་རྙིང་ཀྱང་ད་དུང་འཆད་མི་ཐུབ་སྙམ། ང་ནི་ལུང་པ་འདིར་མ་སླེབས་ནས་མི་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཏག་ཏག་རེད་འདུག། མི་ལོ་བཅུ་གཉིས་གོང་གི་བལ་པོའི་ལུང་པ་འདི་དང་ད་ལྟ་གཉིས་བསྡུར་ན་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་སོང་འདུག་བསམ་པར་མི་སྣང་ཡང་། 
དངོས་མཐོང་ལག་ཟིན་ལ་ཟས་རིན་དང་ཁང་གླ་སོགས་ནི་སྔོན་མ་དང་ལྟོས་ན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ཆེས་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་ངོས་ཀྱི་ཆོས་གྲོགས་བླ་མ་འགའ་གཟི་དང་བྱུ་རུའི་ཚོང་དཔོན་དུ་ཆགས་ནས་བལ་སྒོར་ས་ཡ་མང་པོའི་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་རེད་འདུག ཚོང་པ་བླ་མ་འགའ་ཤས་ལ་རྒྱ་སྒོར་ཁྲི་སྟོང་ཚོ་མང་པོའི་མ་རྩ་ལྷ་ས་རུ་མགྲོན་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་ཡང་ཡོད་སྐད་འདུག བླ་མ་འགའ་ཤས་ནས་ང་ཡང་ཚོང་པ་ཡིན་ཤག་བྱེད་ནས་མཁན་པོ་ལགས་ཨ་རིའི་ཅ་དངོས་རྙིང་པ་འདྲ་གཙོང་རྒྱུ་མེད་དམ་ཟེར་ནས་ཟུར་ནས་སྐད་ཆ་འདྲི་མཁན་འདུག། ང་ནི་ལས་ཅི་ལ་ཐུག་ཀྱང་ཚོང་གི་ལས་ཀ་འཇོན་མཁན་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་སྟབས་དེའི་ཕྱོགས་བསམ་བློ་འཁོར་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག སྤྱིར་གཏང་ནི་དཀོར་ཟས་དང་ཚོང་ཟས་གཉིས་ཀ་ལོག་འཚོའི་རྒྱུ་རུ་སོང་ན་སྡིག་ཟས་ལ་དཀར་ནག་ཆེར་མེད་ཀྱང་། ཡིན་ནའང་བན་རྒན་འཆི་ཁ་གཟའ་ཚང་དང་སྤུན་མཆེད་གསོ་བྱེད་ཚོང་དཔོན་ཞིག་ཏུ་མ་གྱུར་ནས། ཉམ་ཆུང་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཅན་གྱི་ཆོས་དཔོན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤོག་ཟེར་ནས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན། གང་ལྟར་ད་ལྟའི་བྱེས་སྒྲོད་འདི་རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ། བོད་སོགས་ཐག་ཉེ་རིང་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་མ་ཐུག་ཡུན་རིང་སོང་བའི་སྤུན་མཆེད་དང་། སློབ་མ། ཆོས་གྲོགས་སོགས་ལ་དངོས་སུ་ངོ་འཕྲད་བྱུང་བས་ཕན་ཚུན་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། ལྷག་པར་བལ་ཡུལ་དུ་བསྡད་རིང་གུས་པའི་རྩ་བའི་བླ་མ་སྐྱབས་རྗེ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་མ་བན་རྒན་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་མཆོག་ལ་ཁོ་རང་འདོད་པ་ལྟར་ཡང་ནས་ཐུག་འཕྲད་དང་དུས་ཚོད་ཕལ་མོ་ཆེ་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་གཏང་བ་ཡིན། 
བར་སྐབས་སུ་ཆོས་གྲོགས་དང་། ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་མཁན་པོ་དང་དགེ་བཤེས་སོགས་ལྷན་དུ་ང་ནི་སྐུ་མགྲོན་ལ་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་རེད་འདུག། བལ་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་རྣམ་གསུམ་དང་། ཡང་ལེ་ཤོད་སོགས་ལ་གནས་མཇལ་ལ་སོང་བས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་། ཡང་ལེ་ཤོད་ནི་བལ་ཡུལ་ལུང་པར་ངོས་ཀྱི་ཆེས་དགའ་ཤོས་ཀྱི་ས་ཆ་དེ་ཡིན། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེས་ཡང་དག་གི་སྒྲུབ་པ་གནང་ཞིང་ལྷག་པར་ཕུར་པ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་གནང་མྱོང་བའི་གནས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན། བྱང་གཏེར་ལེའུ་བདུན་མ་ལས། བལ་ཡུལ་ཡང་ལེ་ཤོད་ཀྱི་བྲག་ཕུག་ཏུ༔ ཡང་དག་བདེ་ཆེན་སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ༔ བར་ཆད་བགེགས་རྣམས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པས་བསྒྲལ༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་དངོས་གྲུབ་གནས་དེར་ཐོབ༔། ཅེས་གསུངས། ཡང་ལེ་ཤོད་ནི་བལ་སྐད་དུ་ཕར་པཎ་ཞེས་འབོད། རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་གྲུ་ནས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། འགྲོ་ལམ་ཧ་ཅང་མི་ལེགས་ཅིང་ཕྱིན་ན་གནས་ཀྱིས་གང་ཟག་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཐུབ་མཁན་ཤིག་རེད་འདུག། གུ་རུ་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་ཡང་དག་གི་སྒྲུབ་པ་མཛད་པའི་སྐབས་སུ་ཀླུ་བདུད་ནག་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པའི་ཅིང་གུ་རུའི་ཕུར་པ་འཕངས་ནས་བཏུལ་བས་སྦྲུལ་རྣམས་བྲག་ཏུ་ཐིམ་པའི་རྗེས་ད་ལྟ་ཡང་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། ཚེས་བཟང་དང་དུས་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ་བྲག་ལ་སྦྲུལ་གྱི་རང་བྱུང་ཡོད་པའི་རྗེས་ཤུལ་ནས་འོ་མ་དང་ཆུ་འབབས་སྐད་འདུག། བྲག་ཕུག་གི་མདུན་དེར་ལྷ་ཆེན་གན་རྐྱལ་རྡོ་སྟེག་དེར་ཧིནྡུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམར་མཆོད་བྱེད་ཅིང་ས་ཡིན་ཅིང་། དུས་ཕྱིས་སྒྲུབ་གནས་ཀྱི་བདག་པོ་ཨོ་རྒྱན་སྤྲུལ་སྐུས་དམར་མཆོད་བྱེད་སའི་རྡོ་སྟེག་གི་ཐོག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གཞེངས་ནས་ནང་ཞུགས་སུ་ཁོང་གི་ཞལ་འདོན་དཔེ་ཆ་ཉིད་བཞག་ཡོད་སྐད་འདུག། གུ་རུའི་སྒྲུབ་གནས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཨ་སུ་རའི་བྲག་ཕུག་འདི་ཨོ་རྒྱན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྲས་ཆེ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་གཞེངས་པའི་སྒྲུབ་ཁང་འདུག ལོ་བཅུའི་ཡར་སྔོན་བལ་ཡུལ་ལ་བསྡད་པའི་སྐབས་སུ་དུས་ཚོད་གང་ཁོམས་ལ་བྲག་ཕུག་འདིར་ཟླ་ཁ་ཤས་མཚམས་ལ་འདུག་གི་ཡོད། ད་ཐེངས་ཡང་བླ་རྒན་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་མཆོག་དང་། ཆོས་གྲོགས་བརྩོན་འགྲུས་ངེད་གསུམ་ནས་སྔ་ནས་གྲ་སྒྲིག་ལྟར་ཚོགས་རྫས་རྣམས་བྲག་ཕུག་སྦུགས་སུ་སྤུངས་ནས་མཆོག་གླིང་གསང་ཐིག་ཕུར་པའི་བདག་བསྐྱེད་དང་། བླ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ཚོགས་མཆོད་མདོར་བསྡུས་ཞིག་བཅས་ཕུལ། བྲག་ཕུག་ཧ་ཅང་ཆུང་བས་ངེད་གསུམ་དང་ཚོགས་རྫས་བཅས་ལས་མི་གཞན་དག་མི་ཤོང་། བྲག་ཕུག་འདི་མཇལ་མཁན་རྒྱ་རིགས་དང་བོད་རིགས་འབྲུག་པ་སོགས་མང་དག་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག། བྲག་ཕུག་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་ཕྱག་རྗེས་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བཤད་ན་གུ་རུའི་ཕྱག་རྗེས་རེད་ཅེས་དང་། 
འགའ་ཤས་ཀྱིས་བཤད་ན་བོད་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་ཕེབས་པའི་ཁྱུང་སྤྲུལ་ཀར་རྒྱམ་ཞེས་པའི་བླ་མ་ཞིག་གི་རེད་ཅེས་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་འདུག ཁ་འདོན་རྣམས་ཚར་བ་དང་ལྷན་བྲག་ཕུག་གི་རྒྱབ་ལོགས་སུ་སོང་ནས་ཚོགས་རྫས་རྣམས་ཉིན་གུང་ཟ་མ་རུ་ཟོས་ནས་དེ་རིང་སྐྱིད་རབ་དང་ཡག་རབ་སོགས་ང་ཚོ་གསུམ་ཕན་ཚུན་དགའ་གཏམ་གྱིས་འུར་སྒྲས་ལུང་པ་བཀང་ནས་བསྡད་པས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་། སྤྱིར་གཏང་གནས་ཀྱིས་གང་ཟག་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཅེས་པ་འདི་བལ་ཡུལ་གནས་ཆེན་ཁག་དང་། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་སོགས་རེད་འདུག ཡང་ལེ་ཤོད་ས་གནས་གང་སར་རྒྱ་ཕིག་དང་གསེར་འཕྲུ་ཐོག་རྩེག་མང་པོ་ཅན་གྱི་དགོན་པ་དང་སྒྲུབ་ཁང་སུས་སུ་རྫིག་མཐོང་རྒྱུ་འདུག ང་ནི་ཡུན་རིང་འདྲིས་པའི་ཆགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པར་གནས་མཇལ་ལས་དགོན་པ་གཞན་ལ་འགྲོ་ཐུབ་མ་སོང་། སྟབས་ཉེས་པ་ཞིག་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གསང་ཡུམ་དང་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་གྲྭ་ཚང་སྐུ་འཁོར་མང་དག་ཞིག་རྒྱ་གར་གཞིས་ཆགས་སུ་ཕེབས་པ་དང་ཁེལ་འདུག་པས་མཇལ་ཐུབ་མ་སོང་། གསང་ཡུམ་ཕན་བདེ་གཡང་མཚོ་ལགས་ནི་ང་ཡི་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད་གྲོང་པ་ཡང་གཅིག་པ་ཡིན། སྔོན་མ་ང་བལ་ཡུལ་ལ་བསྡད་རིང་བླ་བྲང་ལ་ཕན་ཚུན་ཧ་ཅང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། རིན་པོ་ཆེའི་གསང་ཡུམ་གྱི་ཚ་བོ་ཆོས་གྲོགས་ཀརྨ་བསོད་ནམས་ལགས་ནས་མཆོད་མཇལ་སྣེ་ཤན་དང་དགོན་པ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་མ་ཟད་བླ་བྲང་ནང་དུ་ཇ་དང་ཁམ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་མགྲོན་ཆེན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣེ་ལེན་ཟབ་རྒྱས་གནང་བས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུས། ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་བྱ་བྲལ་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་མཇལ་བཅར་ཞུས། དཀོར་གཉེར་ནི་བོད་སྐད་ཆག་རོ་རྒྱག་མཁན་རྒྱ་མོ་ཞིག་ལས་བོད་རིགས་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག ཆེས་ཡ་མཚན་པ་ལ་སྐུ་གདུང་ལྷ་ཁང་གི་གྱང་ལྷ་ཡོངས་རྫོགས་ཧིནྡུའི་ལྷ་རེད་འདུག ལྷོ་ཕྱོགས་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་པའི་ཡན་ལག་ཞིག་ནང་གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་སྐུ་རི་བོའི་ལྟོས་དང་མཉམ་པ་ཅན་ཞིག་རྒྱང་ནས་མཇལ་བས་སྐུ་ཡི་ཟིལ་རྔམ་གྱིས་མ་བཟོད་ནས་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་ལ་འགྲོ་དགོས་ཞེས་བཙན་གྱིས་ཁྲིད་ནས་ཆེད་གཏད་དུ་དེར་སོང་། 
ཆེས་ཐབས་སྡུག་ཞིག་ལ་དགོན་པར་མ་ཐར། དགོན་པའི་ཕྱི་སྒོ་རུ་སྒོ་ལྕགས་ལག་པས་ཁྱོག་ཙམ་གཉིས་རྒྱབ་ནས་ཟུར་དུ་ཤོག་ལིང་ཞིག་གི་ནང་དུ། “དོན་མེད་ནང་དུ་ཡོང་མི་ཆོག།” ཟེར་ནས་བྲིས་འདུག ང་ཚོ་ནི་དོན་མེད་གཏན་ནས་མིན། དོན་ཆེན་གྱི་ཆེད་དུ་གུ་རུའི་སྐུ་དང་དགོན་པར་གནས་མཇལ་ལ་ཐག་རིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཏེ་བྱ་ཐབས་ཟད། ངས་དགོན་པར་སྒོ་ལྕགས་རྒྱག་དགོས་དོན་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་ལ་དྲིས་དུས། ཁོང་ནས་ཟེར་ན་དེང་སང་བལ་ཡུལ་དགོན་པ་ཕལ་ཆེར་འདི་ལྟར་རེད། དགོན་ནང་དུ་འགྲོ་དགོས་ན་ངོ་ཤེས་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་གང་བྱུང་འགྲོ་ཆོག་གི་མ་རེད་ཟེར། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་བལ་ཡུལ་སོགས་ལ་དགྲ་རྐུན་ཇག་གསུམ་ཧ་ཅང་མོད་པ་མ་ཟད་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཇག་པ་དགོན་ནང་དུ་ཡོང་ནས་བཙན་གྱིས་དངུལ་དང་རྒྱུ་ནོར་སོགས་འཕྲོག་བཅོམ་བྱུང་བས་ཡིན་སྐད་འདུག། ཉིན་རྒྱབ་བལ་ཡུལ་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་གནས་ཚང་བླ་མ་ཕྲིན་ལས་ནང་དུ་བདེ་འབྱོར་བྱུང་། བླ་མ་ཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱི་ཕ་མ་དང་ནང་མི་སོགས་ནི་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུའི་གོང་ནས་བལ་ཡུལ་ནས་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཟད་རིམ་གྱིས་གྲོགས་པོ་བློས་ཐུབ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། མ་ལེ་ཤ་དང་སིངྒ་པོར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བཅས་ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་འཆར་ཁག་མང་པོར་མཉམ་འགྲོ་བྱེད་མྱོང་ཞིང་བཤིབས་ན་བཟང་ཞིང་། འདྲིས་ན་འགྲོགས་བདེ་བ། བློ་བཀལ་ན་འགེལ་ཆོག་པའི་མི་བཟང་ཞིག་ཡིན། ད་རེས་ཁོང་གི་ནང་དུ་བསྡད་རིང་ཁོང་མ་བུ་གཉིས་ནས་གུས་པར་གང་དྲག་གིས་སྣེ་ལེན་ཟབ་རྒྱས་གནང་། ཁམས་པའི་མི་ཚང་གི་གཤིས་ཀའི་དྲི་མ་ཡལ་བ་ནང་དུ་འཛུལ་བ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཟས་གྲོ་མ་མར་ཁུ་དང་། ཤ་རྡོག་གཙོས་དུས་གསུམ་གྱི་ཟས་གང་དུ་ཡང་མ་གཏོགས་པར་མདུན་ཅོག་ཐོག་ཏུ་ཤ་དང་ཁམ་ཟས་ཀྱིས་བཀང་ནས་ཟ་ཆོག་ཆོག་དང་འཐུང་ཆོག་ཆོག་རེད་འདུག། ལྷག་པར་དུ་ཨ་མ་དེ་ཁ་ངག་གསལ་ཞིང་ཆོས་ལ་དད་སེམས་ཆེ་བ་མགྲོན་པོར་སྣེ་ལེན་བཟང་ཞིང་ཡ་རབ་སྤྱོད་བཟང་ཅན་ཞིག་འདུག། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་ད་རེས་ཀྱི་རྒྱ་བལ་གཉིས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་དེ་བཟང་པོའི་ཞོར་དུ་ཇ་ཆང་གི་དཔེ་ལྟར་སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གསུངས་ཆོས་དང་། གནས་སྐོར། སྤུན་མཆེད་ཐུག་འཕྲད་སོགས་ཚང་མ་སྟབས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བས་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། ལྷག་པར་དུ་བལ་ཡུལ་ནས་ཆོས་གྲོགས་བླ་མ་ཕྲིན་ལས་གཙོས་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྐྱར་དུ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བས་དེ་བས་ཀྱང་དགའ། བླ་མ་ཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་གནས་ཚང་བཟང་གཡར་ཐོག་གནས་མལ་དང་བཟའ་བཏུང་སོགས་ཚང་མས་མཐུན་འགྱུར་སྣེ་ལེན་བརྗེད་པར་དཀའ་བ་གནང་བ་ལ་སྙིང་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།། 

གསར་སྲུང་གཙི་སིངྒ་པོར་ལ་བྱེད་འཆར་བྱས་ཡོད། དེ་རྗེས་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་མ་ལེ་ཤ་རུ་ཡོད་པའི་ངོས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་དང་གཞན་ཆོས་ཚོགས་འགའ་ཡི་རེ་བ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་དང་། བར་དོའི་སྐོར་ཆོས་བཤད་བྱེད་ཅིང་དེ་རྗེས་བདུན་གཅིག་རིང་ཐེའུ་ཝན་ལ་འགྲུལ་ཐུང་ཞིག་ལ་འགྲོ་ནས་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཟླ་སྨད་ཙམ་ལ་གནས་ཡུལ་ཨ་རིའི་ཀི་ལི་ཧྥོ་ཉ་རུ་འགྲོ་འཆར་ཡོད། 

Friday, January 19, 2018


ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་མི་སེར་དུ་གྱུར་ནས་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་རག་ནས་ཡུན་རིང་ཁ་བྲལ་དུ་སོང་བའི་སྤུན་མཆེད་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ལ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་རྒྱ་གར་ལ་བདེ་འབྱོར་བྱུང་། མ་ཟད་གནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྐལ་བཟང་སངས་རྒྱས་སྟོང་རྩ་གཉིས་སངས་རྒྱས་པ་དང་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན། སྟོན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཕྱི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ། ནང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་མ་ཉམས་པ། གསང་བ་རིག་འཛིན་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་རྩོད་དུས་ཀྱི་སུམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། དམ་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མདོ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་སཱ་ལུ་ལྗངས་པའི་མདོ། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ། དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོའི་ལུགས་ཀྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་བཅས་ཟབ་ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གྲལ་དུ་གུས་པ་བདག་ཀྱང་སྙེགས་རྒྱུ་བྱུང་བ་ནི་ཧ་ཅང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་བྱུང་། བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེར། བཟང་པོའི་ཞོར་དུ་ཇ་ཆང་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་གནས་སྐོར་དང་གསུངས་ཆོས་མཉམ་དུ་མི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ཡུན་རིང་ཁ་བྲལ་དུ་སོང་བའི་ངོས་ཀྱི་སྲིང་མོ་ཆུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྲོག་བློས་གཏང་ནས་བོད་ནས་ཕེབས་པས་གནས་ཆེན་འདིར་དངོས་སུ་མཇལ་བས་ཕན་ཚུན་ཤི་གསོན་འཕྲད་པ་ལྟར་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། ཆོས་མཚམས་ཀྱི་བར་གསེང་སྐབས་སུ་དམ་ཚིག་བརྩེ་གདུང་གི་མདུད་པ་མ་ལྷོད་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མཁན་པོ་དང་དགེ་ལུགས་པའི་དགེ་བཤེས་གྲྭ་བཙུན་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ནས་ཀྱང་མ་མཇལ་ཡུན་རིང་བས་གུས་པར་ཐུག་འཕྲད་ལ་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་རེད་འདུག བོད་ནས་ཕེབས་པའི་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཟ་མ་རྩམ་པ་དང་། གཡག་ཤ། ཐུད། མར། གྲོ་མ་སོགས་རྔན་པས་འཇོག་ས་མ་ལོན་པར་བྱས། ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཊོན་ལ་གཏན་བཞུགས་གནང་མཁན་ནང་མི་ལྟར་ཧ་ཅང་གཅེས་པའི་ཨ་མ་ཡེ་ཤེས་དང་ཕ་དཀོན་མཆོག་རྒན་གོག་གཉིས་ཀྱི་ཁང་པ་ཉོས་འདུག་པས་གནས་ཚང་གཡར་བས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་། ས་གནས་འདིར་མ་ཕྱིན་ནས་མི་ལོ་དགུ་ཏག་ཏག་རེད་འདུག། ཕྱི་ནང་གི་འཁོར་ཡུག་ཆ་རྐྱེན་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཕྱིན་འདུག རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ནང་ལོགས་སུ་ཡོང་ནས་ཁ་འདོན་དང་སྨོན་ལམ་སྒོམ་རྒྱག་མཁན་རྣམས་ནི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བ་དང་ཆོས་ལུགས་མ་འདྲ་བ་ཆ་ལུགས་མ་འདྲ་བ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག ང་ནི་དུས་ཚོད་གང་ཁོམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་བསིལ་གྲིབ་ཏུ་འདུག་ནས་ཁ་འདོན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ང་ཡི་ཆེས་དགའ་ཤོས་དེ་ཡིན། སྤྱིར་གཏང་གང་ཟག་གིས་གནས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང་། གནས་ཀྱིས་གང་ཟག་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་མཆོད་རྟེན་འདིས་ནི་ངེས་པར་གནས་ཀྱིས་གང་ཟག་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཐུབ་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག དེ་ནི་ལུས་ཡིན་ཏེ་མངའ་བདག་མར་པ་ལོ་ཙཱས་ཀྱང་། ལས་ཅི་ལ་ཐུག་ཀྱང་རྒྱ་གར་ལ་འགྲོ། འཆི་བ་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་རྒྱ་གར་ལ་འགྲོ།། བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་བཞུགས།། རྟེན་མ་ཧཱ་བྷོ་དྷི་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་བཞུགས།། ཞེས་གསུངས་ནས་ཡིད་སྨོན་དབང་མེད་དུ་ཤོར་སའི་གནས་ཆེན་འདི་ཡིན་ནོ། ལྷག་པར་དུ་ཆེས་བྲེལ་ཟིང་བའི་དུས་ཚོད་འདིར་ངོས་རང་ལ་བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་ཟུར་མཇལ་ཐུང་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་པས་ཆེས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་བྱུང་། དེ་ནི་ཉམས་ཆུང་ང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དམན་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་བ་ཆོས་ཉིད་ལྟར་ལུས་ཡིན་བསམ། ལར་ནི་གུས་པའི་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དན་རྟག་གི་འབྲས་བཟང་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ཉིན་པུར་ནེའི་གནམ་ཐང་རྒྱུད་ནས་ལྡི་ལིའི་གནམ་ཐང་དུ་བདེ་འབྱོར་བྱུང་། ལྡི་ལིའི་གནམ་ཐང་ནས་གླ་བྱེད་རླངས་འཁོར་ཞིག་ལ་ཧིན་སྒོར་བཞི་བརྒྱ་སྤྲད་ནས་བོད་སྒར་བསམ་ཡས་གླིང་ལ་ཡོང་ནས་ངོས་ཀྱི་ཚ་མོས་མགྲོན་ཁང་སྔ་ལེན་བྱས་འདུག་པས་དེར་བསྡད། བསམ་ཡས་གླིང་ཟེར་བའི་བོད་གནས་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་ཚིག་འདི་ནི་ས་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་དགོན་པ་དང་ཚོང་པ་སོགས་འབྱོར་ལྡན་མང་པོས་མགྲོན་ཁང་དང་། ཟས་ཁང་། ཚོང་ཁང་། དགོན་པ། ཚོགས་པ་ཁག་འདྲ་མིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཚོང་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་ས་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན། ང་ནི་ས་གནས་འདིར་མ་འབྱོར་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་རིང་གི་མཐོང་བའི་བསམ་ཡས་གླིང་འདི་ནི་སྔར་དང་མ་འདྲ་བ་ཡར་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་འདུག ས་གནས་འདིར་འབྱོར་རིང་ཚ་མོས་སྣེ་ལེན་གང་དྲག་དང་མ་ཟད་ཉིན་གཅིག་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ཐག་ཉེར་ཡོད་པར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་དེེད་དཔོན་ཆེན་པོ་མ་ཧཱ་གན་དྷི་ཆེན་པོ་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་བྱེད་སའི་ཧ་ཅང་མཛེས་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྐྱེ་མོས་ཚལ་དུ་སྤྲོ་འཁྱམས་ལ་སོང་བས་ཧ་ཅང་དཔེ་མེད་སྐྱིད་པོ་བྱུང་བས་ཚ་མོ་རྣམས་ལ་སྙིང་དབུས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།

Tuesday, December 19, 2017

My Thoughts About Some Auspicious Good News

My Thoughts About Some Auspicious Good News

         First, I’d like to send everyone my warmest greetings. On this day when I have become a citizen of the great country of America, I’d like to offer some thoughts that I have for all of my disciples and friends everywhere, wherever you are. Please, everyone, keep this in mind.
         The results of a great deal of exhausting hard work finally came to fruition yesterday and I am so happy! I want to take this opportunity to thank Lingtrul Rinpoche who first sent me a letter of invitation, my heart-cherished disciples, Heidi and Stephanie, my lawyer, Jeff, and my translator Tobden. Thank you from the depths of my heart! I am not just saying this; I thank you from the very depths of my being. Never forgetting your kindness, I will strive to repay it and will always keep you in my prayers.
         Wherever I go I seem to have the best of luck and my wishes are accomplished spontaneously, without hindrances. For this to happen I must have great merit. This merit, however, I would not attribute to my own capabilities or cleverness, but to the protection and aid I have received from my root Guru because of having made prayers to him and entrusting my mind completely to the Buddhadharma. In any case, for many years I have also willingly borne hardships with patience and light-heartedness. When I look back on the past seven or eight years, I have not only obtained this American citizenship, but have also accomplished powerful activities which have been of benefit to myself and others in this country. For example, with the great kindness of an anonymous donor, I have bought a Dharma center, and have led meditations and chanting there, Mondays and Saturdays, on a continual basis. I also completed giving a rare complete commentary to the Jewel Ornament of Liberation over the course of almost two years. I have not just remained ostentatiously teaching in the center, either, but for protection of the environment have led water blessings on solstices, and naga days. Along the way I have also given blessings for the trees and butterfly sanctuary, for houses and lands. Also, even though there have been very few other Tibetans living in the area, I have kept up yearly observance of March 30th Tibetan Uprising Day and other culturally important Tibetan holidays. I have also gone to hospitals to visit patients in distress, and have been in attendance at the bedside of many dying people to make prayers for them and to perform ‘phowa’— transference of consciousness at the time of death. I am happy to have been able to accomplish these kinds of real, practical benefit for the sake of others.
         I have not been able to accomplish these things all on my own. It is only thanks to the support of many people in this country, and the fruit of the hard work of Manjushri Dharma Center members. We still have a lot of work ahead of us to benefit beings through the Dharma, not only in this area, but for people and animals all over America. I have many plans in line for Dharma activities in this part of the world. If we can together accomplish these activities that are beneficial for many it will make our human lives meaningful and worthwhile. Taking myself for example, if I can accomplish benefit for society and the world during my life I will not have the slightest regret when I die. For this reason, if we all take responsibility for accomplishing this work together, the results will also emerge together. There is a Tibetan saying, ‘Five fingers clenched together make a fist.’ Each finger alone does not have much power. If the five fingers are curled together they have great strength. Like that, if we work together there are greater results. Because our Dharma work is altruistic, for the sake of others, it is highly worthwhile. When we do things for our own sake alone, even if we work very hard, when we have to leave this world alone at death we cannot take the slightest bit of wealth or property we have gained; better than that is to limit our desires and cultivate contentment. On the other hand, we should never be content with the amount of benefit we can bring to others, but always wish to do more. The Bodhisattvas make a promise:

All the way to the ends of space
Wherever beings exist, without exception,
For all who are bound by karma and delusion
My aspirations also extend that far.

Likewise, I give up my body, life, and wealth for the sake of others. In this twenty-first century, an age of great material and technological advancement, most people think primarily of themselves and it is rare to find someone solely dedicated to the aid and welfare of others. Nevertheless, there are numerous examples we can look up to such as world leaders like His Holiness the Dalai Lama and the heads of other religions. I am also a follower of His Holiness the Dalai Lama. He follows the Buddhas and Bodhisattvas. If we all follow his noble path of compassion all will be well. 
         At this time I am going to travel for about three months to India and other countries to see my disciples, family, Dharma friends, and so forth, who say they have been thirsting to see me for many years. I must say, however, that I never want to move away from this wonderful place which, today, has become my second country. We are all so fortunate to live in such a beautiful environment. As I always say, my Sangha is my family. That is really how I feel. I will be praying for your good physical health, your mental happiness, and the fulfillment of all your wishes in accordance with Dharma. Although my body will be away from you for some time, my mind is always with you. I will see you soon. Tashi Deleks.

—Khenpo Karten Rinpoche

Wednesday, December 6, 2017

Purpose and Benefits of the Holy Dharma

Purpose and Benefits of the Holy Dharma

            Today I will comment briefly on the purpose and benefits of holy Dharma in easily understandable language for those who are new to Dharma. I will explain following a three-fold outline:

1 The meaning of Dharma
2 How to practice Dharma
3 The results of practicing Dharma

The Meaning of Dharma

            First, as for the meaning of Dharma, in general, the word for Dharma in Tibetan, Chö, has many meanings, but in this context it is that which guides your mind in a positive direction, a good path; that which transforms your mind into an antidote to delusion. The word, Dharma, is Sanskrit. Dharma means to hold or to protect. It holds our body, speech, and mind from falling over the cliff of the delusions, misdeeds, and so forth, and protects us from hindrances on our path to Liberation. The Tibetan translators, however, in order to make it easy to understand, translated it simply as Chö. Chö means to transform. What do we need to transform? Our body, speech, and mind. Buddha said,

Commit no misdeed whatsoever.
Practice the perfection of virtue.
Bring your mind fully under control.
This is the Teaching of Buddha.

            Many people think, Im just fine, I dont need to change. As long as we are someone wandering in samsara, however, none of us are completely faultless; and we all definitely need change and transformation in our lives.

How to Practice Dharma

            Secondly, how do we practice Dharma? In general, whatever practice of Dharma we do, it is very important that it be sustained by a compassionate motivation from the beginning. The word for Buddhism in Tibetan, Nang-pa, has great significance. Nanginsideis a word that distinguishes what is inside from what is outside. The reason behind this is that Dharma is a method to purify and control our mind by constantly turning our attention inward to watch our mind. This is one of its unexcelled special qualities. As it is said,

A controlled mind is virtuous.
A controlled mind is happy.

            Thus, bringing our inner mind under controls is the real root of Buddhism. That is why it is called Nang-paInnerin Tibetan.
            The refuge of all Buddhists is the Three Rare Supreme Jewels, Buddha, Dharma, and Sangha. All Buddhists of the three vehicles or yanas'[1] accept this. Tibetan Buddhism has the special quality of the four classes of Tantra, and because it is a path of Tantra we must rely upon a Guru; therefore the Guru is counted as the first refuge. In general Buddhism, there is no Guru higher than Buddha, however, for ourselves as individuals at this moment, the benefit and kindness we receive from the Guru excels even that of Buddha. Therefore, the Guru is counted as the first refuge. It is said in Tantra as well,

Before what is called, the Guru,
Even the name, Buddha, does not exist.
All the thousand Buddhas of this eon
Arose in dependence upon a Guru.

            Buddha is the unexcelled Teacher who reveals to us the path of inner development. The path is the holy Dharma that Buddha taught. The Sangha can be anyone, lay or ordained, who has entered into that path.
            Buddha is the one who shows us the path, not the one who takes us on the path. As Buddha himself said,

You must take yourself on the path.

Having entered the path of the holy Dharma, you must become able to protect yourself; you must become your own refuge. Buddha said,

I have shown you the path to Liberation,
But understand! Liberation depends on you.

Likewise, Buddha said,

Buddhas do not wash away sins with water,
They do not remove beings sufferings with their hands,
Nor do they transfer their realizations to others;
By showing them the reality of nirvana, beings are liberated.

Buddha often said this kind of thing. To give an easily understandable example, Buddha is like a fully qualified doctor, Dharma is the medicine, and Sangha are the nurses. We are like a sick person. If we are like a sick patient, unable to get well, we cant accept just anyone as our doctor. We, as the sick patient, must also take our medicine on time and pay careful attention to our diet and lifestyle following the doctors orders in order to heal ourselves; it depends upon us putting their instructions into practice. Like that, Buddha tells us that Liberation depends on us and that if we practice according to Buddhas instructions we also have the full potential to attain Buddhahood. Buddha tells us that we will one day become our own refuge and protector, that we need not seek a refuge somewhere else.
            As we practice the path, the view is that of interdependent origination, and the conduct is that of nonviolence, not harming others. These are the real characteristics of Buddhism. To not harm others at all is very difficult during this time of five degenerations, but, in any case we must try our best to create as much virtue as we can; and to shun malice and disrespect towards others as much as we can. Striving to always check our own mind and learning how to control it is the real purpose of Buddhism. Doing prostrations and circumambulations with our body and recitations with our speech bring temporary benefit but cannot immediately act as the antidote to the delusions in our mind. As said in Guide to the Bodhisattva Conduct,

Even if we practice recitations
And many austerities for a long time,
Because our mind is wandering elsewhere
It will all become meaningless.

If we dont understand the secret of mind
The supreme essence of all Dharma,
Though we wish to gain happiness and to overcome suffering
We will continue our meaningless wandering about.

            Our wandering in samsara happens because we have taken a mistaken path, because we have not recognized our own mind from the very start. Ignorance and its retinue, the delusions of attachment, aversion, jealousy, pride, and so forth, are what cast us into suffering without freedom. Who casts us into suffering? It is ignorance that casts us into suffering. Where are we cast? Into the places of suffering of the six lifeforms. When are we cast there? From beginningless time up to the present. Who is it that is cast into suffering? All sentient beings of the six types. What happens once we are cast there? We are completely tormented by the three types of suffering. Will there ever be a time that we are free? Yes, because once we are freed from ignorance and the rest, at that time we are liberated.
            Ignorance arises due to our own mistaken perceptions. Therefore, to remedy it we need an unmistaken mind: pure wisdom awareness. What is the actual unmistaken state of mind? It is the pure awareness of transcendent wisdom insight. By discovering and recognizing the meaning of shunyataselflessness, and meditating upon it with this pure wisdom awareness, we can now and forever expel the demonic ignorance that grasps appearances as truly existent reality. Ignorance grasping appearances as inherently existent is like gloomy darkness and insightful pure wisdom awareness is its exact opposite. The root of what propels us into cyclic existence is the ignorance which grasps appearances as truly existent. If we try to remove that ignorance just by saying prayers, counting mantras, or making prostrations, it will not be dispelled. We must meditate on its direct antidote, the view of emptiness. If we meditate on our understanding of emptiness we can finally be liberated from samsara.
            How are we liberated from samsara? If we can expel that demonic grasping ignorance and the five poisonous delusions that accompany it once and for all, that day we will be liberated. Again, how are we liberated? It is in a manner of antidotes dispelling that which is to be abandoned, like the sun being freed of cloud cover. When are we liberated? When the delusions in our mind are finished we are liberated. What happens when we are liberated? The continuum of suffering of the three realms and bad karma is severed and we attain the unexcelled state of stainless nirvana; we discover the kingdom or eternal happiness. Can ordinary beings be liberated? Whether we are liberated or not depends upon the effort we put forth. If we put effort into practice there is nothing we cannot accomplish. We can definitely attain liberation.

The Results of Practicing Dharma

            Third, as for the results of practicing Dharma, in general, if we are a qualified practitioner of Dharma, we should have two primary objectives; to consider others more important than ourselves, and to consider future lives more important than our present life. Furthermore, although the ultimate result is attainment of Buddhahood, because people have different dispositions and inclinations, they will have different goals and results. The result attained does not depend so much upon the type of Dharma practiced, Hinayana or Mahayana, but upon the motivation of the practitioner, ourselves. Therefore, our motivation plays a crucial role. The best objective of Dharma practice is to attain the state of Buddhahood ourselves in dependence upon a stainless path of Dharma, and to henceforth act for the benefit of sentient beings. We might wonder, could an ordinary, deluded person like myself could accomplish something like that? If we practice with perseverance we will definitely attain Buddhahood. Why? Because Buddhas beyond number have done it in the past.
            The second result of Dharma practice is that, even before we attain enlightenment, it  will definitely protect us from many sufferings and difficulties while we are still wandering in samsara. Tibetan Dharma practitioners transform bad conditions into spiritual paths, transforming sickness, demons, obstruction, hindrance, and misfortune into conditions conducive to enlightenment. The Dharma we are practicing through study and meditationlove, compassion, perception of non-duality, impermanencewill protect us from delusion and suffering in this lifetime, even if we do not attain enlightenment during this life.
            No matter how many sense pleasures we experience it will not alleviate mental suffering.   Buddha said that the wealthy have greater suffering. They have worries, expectations, fears; extreme mental suffering. Mental happiness, however, cannot not only alleviate physical suffering; it can transform it into the spiritual path. An example is tonglen meditation by which vast virtue is easily created in dependence upon misdeeds, suffering, sickness, etc.
            As for the least result of Dharma practice, even if we do not reach either of the two results mentioned above, our Dharma practice should at least be able to protect us when we encounter extreme hardship. These days many people commit suicide trying to free themselves from such difficulties. It is a great shame if someone who has entered the door of Buddhas teachings takes their own life. If we now familiarize ourselves with the meaning of impermanence, karma, and so on, it will definitely help our mental state when we eventually meet with hardship.

On the ground of holy Dharma
Grow thick forests of compassion
Dazzlingly bright with flowers of wisdom
Fragrance of shunyata wafting everywhere
EH MA HO What marvelous happiness
For those of good fortune who seek Liberation!

In ocean of holy Dharma
Free from waves of concepts
Infinitely deep and vast with wisdom
Realizing blissful, peaceful, emptiness
EH MA HO What marvelous happiness
For those of good fortune who seek Liberation!

In the sky of holy Dharma
Sun of timeless wisdom dawns
Cutting through clouds of ignorance
Shining with light of compassionate bodhicitta
EH MA HO What marvelous happiness
For those of good fortune who seek Liberation!

In the camp of holy Dharma
An army of compassion grows
Killing the enemy, ego-grasping
With the gun of wisdom insight
EH MA HO What marvelous happiness
For those of good fortune who seek Liberation!
Khenpo Karten Rinpoche 
writing down what came to mind on the third of December, 2017

English translation by Jampa Tharchin, December 5th, 2017

[Hinayana, Mahayana, and Tantrayana

Saturday, October 28, 2017


དེ་རིང་ནི་རེས་གཟའ་སྤེན་པའི་ཉིན་མོ་ཡིན། ཉིན་མོ་འདི་ནི་ང་གནས་འདིར་འབྱོར་ནས་བཟུང་མི་བདུན་ཙམ་གྱི་རིང་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་ནས་བཅུ་གཅིག་བར་སྒོམ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་རིང་སྒོམ་ལ་ཡོང་མཁན་མི་གྲངས་བཅུ་བདུན་ཙམ་ཞིག་འདུག མ་སྒོམ་པའི་གོང་དུ་ངས་ནམ་རྒྱུན་རང་ལུགས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གནས་འགྱུ་རིག་གསུམ་སོགས་དཔེ་དང་སྦྱར་བས་གང་ཤེས་བཤད་ཁུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྒོམ་ཚར་བ་དང་ཕན་ཚུན་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སོགས་བྱས་ནས་མི་མང་གི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་བཀང་། ང་ནི་སྔ་ནས་དུས་ཆད་བྱས་པ་ལྟར་དཔུང་པར་སྐམ་ཁབ་རྒྱག་སར་སོང་། སྨན་པས་དཔུང་མགོ་དང་རྒྱབ་གཞུང་སོགས་ལ་ཁབ་རྩག་བྱས་ནས་ནང་དུ་འབྱོར། དེ་རིང་ནི་ཉིན་ལྟར་སྒོ་རྡུང་མཁན་ཆད་མེད་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཉིན་མོ་འདི་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་འདྲེ་ཡི་དུས་ཆེན་སྲུང་གཙིའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན། ལུས་སྲོལ་འདི་ནི་ཡོ་རོབ་སོགས་ནས་འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་ནས་དེང་སང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ནང་དུས་ཆེན་འདི་གལ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ནས་སྲུང་གཙི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རི་ནས་མཚན་མཐུན་ཆགས་སྤྱོད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཆེན་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་མོ་འདིར་དམིགས་བསལ་ཕྲུག་གུ་རྣམས་ལ་འདྲེ་གཟུགས་དང་འདྲེ་འབག་སོགས་གཡོགས་ནས་མི་ཚང་རེ་རེ་བཞིན་སྒོ་འགྲིམ་བྱེད་ནས་མངར་ཟས་འདྲ་མིན་སློང་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། ངས་ཀྱང་སྔ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་ཕྲུག་གུ་སྒོ་བརྡུང་རྣམས་མངར་ཟས་འདྲ་མིན་སྟེར་ནས་ཕན་ཀུ་རེ་རྩེད་མོ་སོགས་ཀྱང་བྱས།