Friday, November 2, 2018

What is the Purpose of Retreat?


Usually, when I am not very busy and have time, I will go on retreats for two to three months in a year. But when I am busy I will make it a point to go for at least a month.  This is to improve and recharge the practice that I have established back in Tibet. It is my way of continuing the practice on training my mind for an extended period of time and also to improve my meditative experience.

Recently when I expressed that I was planning to go for a retreat, it seemed that some of my students symphatized that I needed the time to be away.  Some said that since I deal with people’s pain and suffering on a regular basis, I might want to be free from all those demands for some time. It seems that the general understanding of a retreat is an escape from the daily activities of life and a temporary haven for relief.  Like the analogy of pouring cold water over a container of bubbling hot water, to many going on a retreat means a temporary period to be away from the daily stresses of life and a short-term solution to one’s basic problems which is beneficial only for this life.

This is completely different from my understanding and purpose of a retreat.  I had amazing opportunities to be under the guidance of great masters and through their kindness, I had the time for long and multiple retreats in Tibet.  Gradually, by no choice of my own, as I was forced into exile, first into India and then to the US, the environment and the opportunity to practice became less and more scarce.  As life became increasingly busy with various responsibilities, I made my resolve to maintain a discipline and prioritized retreat every year, even if it meant for just a month. The Dharma path teaches and emphasizes on training one’s mind and this is how I view the purpose of going on retreats.  Likewise, I make efforts to do my daily practice joyfully, especially in the morning with the aspiration that I may be able to train my mind. At present, I am very fortunate with no serious ailments and feel very well physically and mentally. But I need to train my mind and develop it every single moment.  

The Dharma texts mention bringing stepped-up improvements in one’s practice and experience. As “Tayatha Gate Gate Paragate Parasamgathe Bodhi Swaha”, means the five components of individual body are gone, gone, gone all the way to the other shore to enlightenment or liberation. We must ensure that in our practice, we step up each time and improve from one level of spiritual experience to the next, and ultimately attain Buddhahood.  Even if I may not be able to attain Buddhahood in this lifetime, it is my aspiration to be at least close to it for the benefit of all sentient beings.

This can be illustrated with medicine to treat an ailment.  People take medication after the onset of a sickness. At that point, there is a question as to whether that medication will be effective or not.  On the other hand, if we proactively take measures to avoid any ailment with good health practices, then that is the best way to avoid the sickness altogether.  For instance, we take Tibetan and Chinese herbs for our general well-being and take them when we have not succumbed to any illness. When the mind is confronted with the three poisons of anger, hatred, and jealousy, and one is mentally tormented, at that time, even though if one tries to medicate oneself with a lot of meditation, it will not be beneficial to the mind at that time.  It is too late then. Before an onset of a difficult situation, if we are able to train our minds towards goodness and build on it regularly, then when we are confronted with sickness caused by the three poisons, we will not be affected by it. At that moment, we will be in a natural state of joy and wellness. With the training of the mind, if we are able to withstand or be unaffected by the three poisons, then we don’t need to find an antidote when they arise.  As the saying goes, the best cure is to be proactive. So, this is my understanding of retreat.

Generally, there are two aspects of a human being, the physical body, and the mind.  The physical body of the human body is adorned with special characteristics unique to itself.  The human mind is superior to all other beings. The progress of the human world is a testament to the capacity of the human mind.  So when we are adorned with such a wonderful physical body and a mind of a human being, if we are able to use it towards virtuous deeds without wasting any time, then we can justify having this precious human life.   If our human existence is restricted only to satisfying our basic needs of food, clothing, and shelter, there is nothing great about it. Such basic needs are even met by animals. Even if we are unable to benefit others like a Bodhisattva, we can at least be in peace with ourselves without harming others.  That is a purposeful life. Happiness does not mean satisfying the five senses only. If that were true, why would there be countless unhappy affluent people in this world? Happiness means to be truly in peace and content within oneself.

This is the reason why I go for retreat. During my retreat, I will keep all of you, my students and all sentient beings under this vast sky in my prayers. And aspire that may you receive blessings so that your mind may turn to the Dharma. That may you receive blessings so that your Dharma practice may become the path. That may you receive blessings to purify delusions on the path, so that delusions may arise as wisdom.
Khenpo Karten
Tashi Delek.

Wednesday, October 10, 2018

བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཐེངས་མ་བཅུ་གཅིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་སྐོར།

ས་གནས་འདིར་འབྱོར་བའི་ལོ་ནས་བཟུང་ད་བར་པོར་ལེན་ནུབ་བྱང་བོད་རོགས་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་འགའ་ཡི་རྒྱུད་ནས་ས་གནས་དེར་ཟབ་ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་པདྨ་དྲྭ་བ་འཚོགས། བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་པདྨ་དྲྭ་བའི་ཆོ་ག་འདི་ནི་རྩ་བའི་མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བདེ་ཆེན་སྨོན་ལམ་ལ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོས་ཡེ་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ནང་ཆེན་ཟུར་མང་མཁན་ཆེན་པདྨ་རྣམ་རྒྱལ་ནས་ཆོག་སྒྲིག་གནང་། ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་གནང་མཁན་བོད་ཁམས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བརྡལ་ཧ་ཅང་ཆེ་ཡང་རྒྱ་བལ་སོགས་ཕྱི་སྡོད་བོད་རིགས་ཁྲོད་དེ་ཙམ་མི་སྣང་། གུས་པས་འདས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། བལ་ཡུལ། མ་ལེ་ཤཱ། ཨ་རི་སོགས་ས་གནས་མ་འདྲ་བ་མང་པོར་དཀའ་བ་ཁྱད་དུ་བསད། ངལ་བ་དང་དུ་བླངས་ནས་ས་གནས་མང་པོར་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་འདི་རྒྱུན་འཛུགས་ཐུབ་པས་བན་རྒན་བློ་བ་དགའ་ནས་བསྡད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་པོར་ལེན་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་གསར་འཛུགས་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་བཅུ་གཅིག་ཏག་ཏག་འཁོར་སོང་། སྤྱིར་གཏང་ང་ཚོའི་བོད་རིགས་འདི་རྣམས་ལ་གོམ་གཤིས་ངན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཐོན་པོའི་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་ཧབ་ཐོབ་བྱེད་ནས་འགྲོ་བ་ལས་རང་ཐད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ལ་དབང་ཞུ་སྐྱབས་གནས་བྱེད་སྲོལ་གཏན་ནས་མེད། ད་དུང་དྲིས་ན་དགོས་པའི་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། མཚན་ཉིད། ཐ་ན་གྲངས་ཀ་སོགས་བགྲང་ཤེས་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན། མི་དགོས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་ཁྱེར་སོགས་ནི་བསམ་ན་ཡི་མུག་པ་དང་། བཤད་ན་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་བཅོས་མེདཀྱི་ནད་ངན་དེས་ཕྱིར་བསྡོད་ཀྱི་བོད་རིགས་མང་པོར་ཁྱབ་ཡོད། གང་ལྟར་པོར་ལེན་བོད་རིགས་འདི་རྣམས་ནི་ཕྱི་སྡོད་བོད་རིགས་བྱིང་ལས་ནད་དེ་ཅུང་དྲག་ག་འདུག། ལྷག་པར་དུ་གུས་པས་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་འདི་ནི་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་ཡག་དང་། མི་མང་ནས་ཀྱང་ཟབ་ཆོས་འདིའི་བསྟན་པ་དང་སྟོན་པ་གཉིས་ཀར་དད་མོས་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་ཆེ་རེད། ངས་ཀྱང་རྒྱུད་གཞུང་དང་མ་འགལ་བར་ཞོགས་པ་སྔ་བོ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་མཉམ་ལེན་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནས་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་པདྨ་དྲྭ་བར་མཉམ་ཞུགས་བྱེད། བར་མཚམས་སུ་བདེ་བ་ཅན་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཞིའི་འགྲེལ་བཤད་སོགས་གང་དྲག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་རིགས་འདི་རྣམས་ལ་བཟང་པོའི་ཆ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྒོར་ཁུག་སྲབ་འཐུག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡར་མཆོད་མར་སྦྱིན་གྱི་གཏོང་ཕོད་དེ་རེད།  ད་རེས་ཀྱང་ཉིན་རེའི་ཞོགས་ཟས་དང་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིག་སོགས་སྦྱིན་བདག་ནི་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་རེད། ཞིང་སྒྲུབ་སྐབས་སུ་དམར་ཟས་སྤང་བ་མ་ཟད་ཉིན་རྒྱབ་ནས་བཟུང་སྟེ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་དགོང་ཟས་བཟའ་སྲོལ་མེད། ཉིན་རྒྱབ་ལོ་ལྟར་དམིགས་བསལ་གྱི་དཔེ་ཆ་རྣམས་རེས་མོས་སུ་བཤད། དཔེར་ན་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་གཅིག་རིང་སྤྱོད་འཇུག་རྩ་བ་དང་། ཐར་རྒྱན། རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ། བར་དོ་དྲུག་ཁྲིད། ཕྱག་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཀ་སོགས་བཤད་པ་ཡིན། ལར་ནི་འཁྱག་པས་འཁྱག་པ་མི་དྲོས་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་རང་ཉིད་ལ་གཞན་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་མགོ་མཇུག་ཕྱི་ནང་གང་ལ་ལྟས་ཀྱང་སྣ་གཅིག་ཀྱང་སྟོན་རྒྱུ་མི་འདུག། ཡིན་ནའང་ཀུན་སློང་བསམ་པ་བཟང་པོའི་ངང་ནས་ལུས་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་མཉམ་དུ་བསྒྲིལ་ནས་གཟབ་ནན་བྱེད་ཡོང་དུས་གནས་སྐབས་ཆོས་ཀྱི་མུག་གེས་མནར་བའི་མཐའ་འཁོབ་འདིར་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་སྐབས་རེ་ར་གན་གསེར་རློན་ཅན་རེ་ཟུང་ལ་ཕན་ཐོག་ཀྱང་མི་དམན་ཙམ་འདུག། ལར་ནི་པོར་ལེན་བོད་རིགས་རྒན་གོག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པར་རྩི་འཇོག་ཧ་ཅང་ཆེ། བོད་ཆོས་འདི་ནི་བན་སེར་མོ་བ་རེ་ཟུང་ཞིག་གི་འཚོ་ཐབས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་སྲོག་རྩ་ངོ་མ་དེ་ཡིན་སྟབས་ངས་ཀྱང་རིག་གཞུང་འདི་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཆེད་དུ་བན་རྒན་མ་ཤིའི་བར་རྣོན་པོའི་སོ་ཡིས་མ་ཆོད་ཀྱང་འཇམ་པོའི་རྐན་གྱིས་མི་གཏང་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་ལས་འགུལ་འདི་མཚམས་མི་འཇོག་པའི་དམ་བཅའ་ཡོད།
ལར་ནི་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་རིང་གནས་ལ་ངེས་མེད་ལུང་པ་འདྲ་མིན། གྲོགས་ལ་ངེས་མེད་མགོ་སེར་ནག་སོགས་མི་འདོད་ཁྱི་སྡོམ་བཞིམ་དུ་ས་མཐར་འཁྱར་བའི་སྔུན་ནས་བསུ་མ་དང་རྒྱབ་ནས་སྐྱེལ་མ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་བཤུལ་ལམ་ལ་ཕྱི་མིག་ཞིག་བལྟས་དུས་རང་ཉིད་ངར་མ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་ཀྱི་འདུག། ཧ་ཧ་ཧ།
ད་མང་པོ་མི་བཤད་མུག་ཁ་དེར་བདག་པོ་རྒྱབ་ན་ཡག
དེ་རིང་གི་ཉིན་ཐོ་དེ་ཙམ་ཡིན་ཁ་དྲོ།

Friday, September 21, 2018

Happiness and Suffering Are Only Appearances, They Are Not Real


my uncle lama Gephel 
Happiness and Suffering Are Only Appearances, They Are Not Real

         I bow with reverence to You, my root Guru whose kindness can never be repaid. From the sphere of primordial wisdom may you look after me with great compassion and bestow your blessings.

         Today in my blog I am writing, briefly, for the sake of beginners, about how outer appearances are merely appearances, and do not truly exist from their own side. The objects of the five senses, forms that are seen, sounds that are heard, objects that are smelled, tasted and touched, all objects in the environment and living beings, do not exist even slightly from the side of the object. The reason for this is that they arise in interdependence. Whatever arises in interdependence exists as cause and effect. Anything which exists as cause and effect is impermanent in nature; and anything which arises in interdependence is empty of self existence. As Nagarjuna said,

There is nothing which is not interdependent,
Therefore there is nothing which is not emptiness.

         If you understand this secret point, that all things are interdependent, you will naturally understand emptiness; the realization of emptiness is what we really need. All the various appearances of objects to the five senses arise through the power of the karma and disposition of living beings, but whatever exists for one sentient being does not necessarily exist for everyone. The different karmic appearances of the six types of lifeforms are an example. It is for this reason that Buddhism does not accept a world creator. All the Indian and Tibetan masters clearly and extensively explain in their writings how this world arises by the power of imprints in the mind. All sentient beings have their different appearances of objects of the external world. Taking this earth for example; for hell beings it has the nature of burning iron, for human beings it is ground to walk on, but for many animals it is a home. Water for human beings and most animals is something to drink to quench their thirst, but for hell beings it is molten metal, for hungry spirits it is pus and blood, for fish and other creatures it is their home, and for divine beings it is nectar; it appears differently to the six types of lifeforms.
         If you really check and investigate there is nothing which truly exists as it appears from its own side; that is what Buddha says. Other religions say that this world is made by God, but Dharmakirti, in his Commentary on Valid Cognition four hundred years after Buddha’s paranirvana, and Nagarjuna, in his Root Wisdom and other treatises, used four lines of reasoning of the Middle Way — the diamond slivers, the refutation of existent or non-existent results, the absence of true singularity or multiplicity in objects, and the great reasoning of interdependence — to refute and show the logical faults of this assertion, so there is no need for me to go into great detail about it here.
         Therefore, if objects do not exist from their own side, the happiness and suffering that arises in dependence upon them is also impermanent. For example, someone who is burning up with heat because of doing a lot of work in the sun wants coldness. They rely upon cold to free themselves from the painful heat. When the cold first touches their body for a few minutes the person feels a special happiness of body and mind. This is because of the existence of the previous heat. After a few minutes even that previous pleasant feeling of coolness will turn into suffering. Then they need to go into the sun again. On contact with the sun, they feel a special happiness of body and mind. Again, after a few minutes that pleasant heat of the sun turns into suffering, and they don’t want to stay in it. All objects of the senses are similar in this way. Feelings of happiness and suffering arise primarily on the basis of the mind; not because of the external object.
         According to the Middle Way Consequentialist explanation, objects of attachment do not exist self-sufficiently, from their own side: subject and object are only designated by the mind, relative to each other. For example, self and other, long and short, hot and cold, large and small, all exist relative to each other. Short is a label that is given relative to something long. The convention of ‘shortness’ cannot exist without something long. In this way all things are posited relative to each other and do not truly exist from their own side.
         If happiness and suffering existed externally, no matter how long you stayed in the sun it would just get more and more pleasant. It’s not like that. The present pleasant feeling itself becomes unpleasant. The objects of pleasure and displeasure do not exist from their own side.
         That is why the first lines of the Four Seals of Buddha’s Teaching are so important. He said,

All compounded things are impermanent.
All contaminated things are suffering.
All phenomena are empty and selfless.
Nirvana is peace.

         The second line, All contaminated things are suffering, has vast meaning. Buddha did not say happiness of the senses is bad, don’t enjoy it. It’s just that happiness which arises from external objects of the five senses is not real happiness. Don’t be attached to it. Don’t be fooled by it. If we chase after it with attachment and craving, finally, like an elephant stuck in the mud or a fish caught on a hook, that temporary happiness takes away our freedom. It does not mean that those external objects are bad. As the Mahasiddha Tilopa instructed Naropa,

Son, appearances don’t bind you, craving them does!
Cut off craving, Naropa!

As he said, we should understand: if our attachment and craving towards objects is excessive, those objects will hurt us. All things of samsara are like that. Happiness and suffering do not exist in those objects, themselves.
         Having lived a long time in monasteries in the East I never had much contact with people in romantic relationships. Since coming to the West, however, I have had a lot of chance to observe the phenomenon and this is what I have noticed. In the love and affection between people there develops strong attachment. The friends, at first, see their partner’s body, speech, and mind, inside and out, as one hundred percent pleasant and good as they appear to be; they would even give up their life and all of their possessions for them. After a while, the attachment to the object of their affection wanes. Later on they see the person as an unwanted bad omen, and feel that, if they can’t get away from them, they won’t be happy at all. They don’t want to stay with them, and they see them as completely unpleasant on every level, outer, inner, and secret. Why would someone who seems completely charming at first later become someone you can’t bear to see? Your two eyes are the same as before, the object seen is the same as before.
         I’ll explain this logically. First, let’s think precisely about what Buddha said: ‘All compounded things are impermanent, and all contaminated things are suffering.’ If something is impermanent, then there is suffering. Whatever changes is under the power of other; it arises through the force of impermanence. The object itself has no choice but to change. We shouldn’t think it is the other person’s fault when they change because it is under the influence of forces other than themselves that they change from how they were before to how they became later.
         Related to this subject, Nagarjuna said,

Although Buddhas call objects adversaries, it is not people,
Rather, it is the delusions in their minds that are the real foe.

If someone hurts us it is because of delusions in their mind. Therefore Buddha said that we should not consider the person as an enemy, but have compassion for them and consider the delusions in their mind as the actual enemy.
         Secondly, without first investigating the object of your attachment, many mistaken thoughts, such as of attachment, crowd into your mind one after another, connecting your mind’s way of seeing to the object of attachment. Because of this, what your mind sees is not objective and does not accord with reality. This happens a lot with our five senses. In any case, we must understand that happiness and suffering are not caused by the objects of our senses, but by the way we perceive those objects. Our way of seeing follows a mistaken awareness. The actual object does not truly exist as it appears, like a mirage or a dream.
         If objects of the senses were happiness, modern day people who are rich and famous should be happy, but they aren’t. As said in the Guide to the Bodhisattva Conduct.

Tormented by collecting, protecting, and losing it,
You should know that wealth brings endless ruin.
Those who are distracted by attachment to wealth
Have no chance to be free from suffering existence.

Buddha, as well, said,

One who has wealth has suffering.

He said that the more wealth a person has, the more mental suffering they have. No matter how much you enjoy desirable objects of the senses it brings no satisfaction and finally brings additional suffering. The best wealth is contentment. We can be sure of that.
         I want to tell a short story. I had an uncle, my mother’s brother. His name was Lama Gepel. He was very holy and virtuous, the master teacher of Dege Zhechen Monastery. More than my uncle, he was the teacher who helped me most of all. He was a very honest and direct person. If I made a little mistake he would scold me. If he were still alive he would be in his nineties. Unfortunately, he passed away in 1996.
         Not only did he truly spend his whole life in the practice of Dharma, he was also the recognized incarnation of a great ‘tertön' — a treasure revealer. Although he had discovered many mind-termas, my uncle abhorred fame and pretense. He was always contented and had few desires. When I was fifteen I went to be his attendant. He had an eye disease at that time and his right eye had gone blind. His left eye also later went blind from the disease. He was the greatest Lama of the monastery and he had very many attendants, but it was only two other monks and myself who remained constantly at his side throughout the day and night. I was always very worried and troubled about my uncle’s sight. One day some of his best students and I insisted that we should take him to the hospital to have his eyes opened. At first he wouldn’t agree to it. We asked again, all of us crying and insisting, and finally he said, ‘Okay, this time I will go to the hospital as you wish.’ 
         When we went to the hospital and they examined him, the doctor said that his left eye could be opened. We were all extremely happy. The doctor opened his eye and we all returned to the monastery. When we got back to the monastery and he could see with one eye, the disciples were overjoyed. With one eye, at the wishes of others, he was kept very busy conducting services and giving initiations and teachings to the monks and lay people at the monasteries of the area. He couldn’t go into retreat and do as much practice as he would have liked. This was because he was the only source of refuge to whom the local monasteries could go to make their requests. Sometimes he would say jokingly to me, ‘My nephew did me serious harm by getting my eye opened!’
         About two years later his eye disease got worse and he went completely blind again. He stayed doing practice, never leaving his meditation seat throughout the day and night. When we again begged him to please let us take him to the hospital, he said in a very decisive way, ‘Previously, up to now, pursuing what these water-bubbles of my eyes saw, I don’t think there was anything I didn’t see, but I never saw anything very wonderful in the world. Everything I saw was the same. Better than shapes, colors, and so forth, now that I am blind I see something I never saw with my eyes. I don’t want to give up this amazing display! My root Guru and the Three Jewels have given me this blindness but I wish they had given it to me earlier! I am never going back to the hospital! Don’t be disappointed!’ He lived with his blindness for about eight more years, before he died in 1996 amidst amazing signs.
         Many people seek happiness by chasing after the objects of their senses. True happiness, however, is found only in the mind, not outside. Buddhas above and sentient beings below see the same things, but Buddhas see them without dualistic grasping, like they are illusions or dreams. We ordinary beings grasp them as truly existent, never doubting that they are real. Toward those things which appear pleasant to us we develop attachment, towards things which appear unpleasant to us we develop aversion, and towards things which appear neither pleasant nor unpleasant to us, we are indifferent. We grasp these objects which ultimately do not exist from their own side as if they did exist from their own side. It is like, in the darkness of dusk, mistakenly thinking that a striped rope is really a snake.
         In his Commentary on Bodhicitta, Nagarjuna said,                                                                                                                                   

Those supreme on two legs
Teach the Bodhisattvas about the aggregates like this:
Forms are like bursting bubbles.
Feelings are like bubbles of water,
Perceptions are similar to mirages,
Karmic formations are like plantain trees
And consciousness is like illusion.

Accordingly, as Buddhas enjoy objects of form, sound, and so forth, they view them without grasping, like unreal illusions. Without rejecting objects of the senses we should give up grasping them. Even if we had to abandon external objects of form, sound, etc, there would be no way to do it. It is better to give up the dualistic mental grasping within us; then the appearance of external objects can’t hurt us.

Guide to the Bodhisattva Conduct states,

Even if we tried to cover the earth
With leather, where would we get it?
With leather covering just the soles of our shoes
It is just as if we had covered the whole earth.

This is a very good example. Even if we had to cover up externally grasped objects, we could not, and it would be meaningless. Shantideva is saying that it would be better if we could take control of our own mind.
         Thus, it is better if we don’t deceive ourselves by thinking that desirable qualities of outer forms, sounds, and so forth provide true happiness. Understanding that ultimate happiness comes from within, we should think about what the best method to attain it is, and how to find that method. With this, I’ll conclude today’s blog.

With temporary happiness from objects of the five senses
We will never be satisfied; it is like scratching a rash.
If we polish the clean, clear mirror of our mind,
We will see happiness arise from within.

Having few desires and contentment is the king of wealth.
Altruistic Bodhicitta is the essence of Dharma.
If you want to attain perfect, lasting happiness,
Don’t seek happiness outside; seek it within.

The more you enjoy the supreme medicinal nectar
Of contentment, it is a treasury of stainless qualities.
Objects of the five senses are like salt water;
The more you drink it the thirstier you become.

Hoping that this would benefit my Dharma friends, Khenpo Karten wrote it September 14, 2018.

Sarva Mangalam
May all be auspicious!
  
Translation by Jampa Tharchin

Tuesday, September 11, 2018

DO NOT DISTURB SIGN


Today I would like share about my daily life in California. everyone is so busy and engrossed with their own lives and various social obligations and entertainments. Some people chase after wealth or material enjoyments, while others use their precious time to benefit other sentient beings. We are in the realm of the form of desires so naturally we crave satisfaction of the five pleasurable desires (sight , sounds, smell, taste and touch). Hence we are subject to much suffering in this realm of joy and sorrow which can only be alleviated through the practice of dharma.

A good dharma practitioner will start preparing for their next life right here in this life.  Hence I contemplate and think not only about this life but also about the next.  I also make it a point to go for my annual one month retreat to renew and "recharge my batteries" so to speak.  As I have many responsibilities here at Pacific Grove and around the world, I have to take time out to be by myself for my meditation practice. Unfortunately I did not have the opportunity to do my month long retreat for the past two years due to my tight schedule. It is very important to renew our meditation and practice daily no matter how far you have progressed in your dharma cultivation. We can then reap the fruits of our practice if we can maintain our awareness or mindfulness for six periods of day and night. That is why practice is so important.


Although intrinsically we are different, basically we are all human beings wanting happiness of the mind and to be free from harm and suffering.  His Holiness the Dalai Lama always used to say that his daily practice is to dedicate his body, speech and mind to all sentient beings. Since I am the student of His Holiness, I try to be humble at all times and also to follow his teachings and way of life. I try my best to dedicate my body, speech and mind to everyone I encounter. Compassion for others makes every mundane activity we do meaningful.

As Shantideva said in "The Bodhisattva way of life ":

For as long as space endures

And for as long as living beings remain,

Until then may I, too, abide

To dispel the misery of the world.

When I first came to America, I noticed that everyone was so busy with worldly activities without any true purpose in life and time is just gone in an instant. This precious human life should then not be wasted on meaningless activities but on cultivating the seed of bodhicitta for liberation for self and others within this lifetime. You will then be accumulating vast amount of merit when you lead your life benefiting others.

The early morning is the time that I dedicate specially for my dharma practice. I do my daily prostrations and make water bowl, candle light and incense offerings at the altar.  After which I will have my big American breakfast and I will rest for a little. I will then proceed to do my daily prayers and then meditate for 4-5 hours if I have the time to do so. I do not want to loose this precious time as mornings is the best time which is conducive for dharma practice since my mind is still fresh. At times I will then hang this "Do Not Disturb" sign outside my front door as I do not want to disrupt my dharma practice or lose my meditative concentration. Also as this Dharma Center is near the main road, there will be lots of people who pass by just to say hi or knock on the door. Many are curious as to what place this is and ask if this is the place for yoga classes? Some knock on the door and ask what is dharma? I will then explain briefly that dharma is the teachings of Lord Buddha Shakyamuni and is the path that we must take towards happiness, by having the wisdom to completely discern the truth of our delusions and the way out of suffering.

Of course, if you really want to be serious about dharma practice then this is the right place for you and everyone is welcome to join in. A dharma center is likened to a hospital where the teacher is the doctor, dharma students are the patients and dharma is the antidote or medicine for the mind.

Dharma is so important to me as we all want happiness and peace of mind, and only dharma can make me really happy. Not only is dharma happiness important, I also really wish to help everyone including my Sangha (students) as much as I can. All beings within the six realms of Samsara experience suffering as Samsara is the very nature of suffering. And as Vajrayana practitioners, we must practice with the intention to benefit all beings as wide as space. Above everything else, focus on this.

When I was 23 years old, my second guru teacher was Khenpo Karma Tseten. He was 85 years old at that time. I had received many teachings from him and he always said to me "Lama if you really want to help others, you have to practice dharma yourself first." For example someone is really thirsty and asked you for some water to quench his thirst. First you have to check your own cup to see how much water you have contained inside. Because if you gave away all your water,  you will then have none left for yourself. How much water you have in your cup you can check and then simply just share it or drink it. In this analogy, water is the dharma and all beings are suffering of thirst due to the three poisons of attachment, aversion and ignorance.

Another analogy is an example where your neighbor's or maybe your family's house is dangerously ablaze and engulfed in fire. You really want to go help put out the raging fire. But first you have to think about how you are going to help fight the fire. Do you want to go empty handed which is very silly and dangerous? This attempt might even bring you harm at the cost of your life. So then how do we help? We will need lots of water in order to fight and eventually put out the blazing fire. This big fire represents the flames of Samsara (birth, sickness, old age and death) and we experience intense suffering just like the fire. Dharma is then the nectar or the water that is necessary to put out this fire of pain and suffering. Samsara is an ocean of suffering and an endless wandering in cyclic existence but if we possess the precious dharma nectar of bodhicitta, loving kindness and compassion, then there will be no fire that we cannot extinguish. We will then be able to escape and transcend this wheel of Samsara.

As dharma practitioners, we have to know how much loving kindness and compassion we have generated in the course of our practice. The essence of the 84,000 teachings of the Buddha is in fact loving kindness and compassion. All the six paramitas (paramita of generosity, discipline,  patience, meditative concentration, diligence and wisdom) are included in that and if you have generated loving kindness and compassion in your mind-streams then all your worldly activities will be transformed. So then you will be accumulating virtue during all your waking moments, while working or buying the groceries and even while you sleep.

So which level of Prajnaparamita (perfection of wisdom - "Tayatha Gate Gate Paragate ParaSamGate Bodhi Soha" are you at? Are you still at Tayatha or past the "Gate" or beyond? There are altogether ten grounds (stages) and five paths of the Bodhisattva path to enlightenment. The five paths being the path of accumulation, the path of application, the path of seeing, the path of meditation and finally the path of no more learning. Are you still at the level of sentient being or Arahant or Buddha or Bodhisattva? If you are still at the level of a normal sentient being then how can you help others go beyond the shores of Samsara? You cannot help.

For example, there are two people who wish to cross the river but unfortunately the river is too wide to cross. They break down to cry as they can't help one another since they are both heavily burdened with the weight of afflictive emotions and attachments in the great ocean of Samsara.

Buddha called Samsara ‘an ocean of suffering.’ The important thing is that we become able to transform it into happiness, with suffering acting as the causal condition. Bodhisattva Togme Zangpo said,

When things are good, send it out to all beings.

May the benefit and bliss fill all of space!

When things are bad, take away the sufferings of all;

May the ocean of samsara be dried up! 

That is why it is of utmost importance that you have to practice first. I always think that since I am the teacher, I have to set a good example for all my dharma students. It doesn't matter if they choose to follow me or not but I should first set the example. If the teacher and the student are always on the same level then how can the teacher help the student to progress on the path? That is why my daily morning practice time is so important to me. Everyday after 1:00 pm I will go to the beach for a walk and then come back home for a late lunch. There are days where I will have dinner in the evenings with my students in Big Sur or visit some sick patients in the hospital elsewhere.  I do not take dinner but sometimes there will be important things I will have to do. Most times I will stay home to read or meditate on impermanence and also reflect on what I have done for the day. Of course there will be also be the usual Monday night Amitabha Puja/Teachings at 6.30 pm and Saturday morning meditation sessions at 10 am.

Therefore, everyone please study, contemplate and put this into practice. Dharma is not just hearing or studying but Dharma must merge into the depths of your heart.  Not only must Dharma connect to your body and speech, Dharma must also be linked to your mind at all times. Only then can the timeless and unconditioned Dharma be an antidote to your delusions. If Dharma strikes the right point you don't have to know many teachings for it to captivate your heart and mind. The smallest practice of Dharma can definitely transform your mind. Therefore I wish that everyone can practice the Dharma diligently so that you can have a more refined understanding of the dharma. Some students may say "I have studied for so many years and I have also been here at the center for eight years but I am still the same person. What happened?" Of course, without practice there will be no results. No pain no gain. So in summary you have to continuously practice dharma everyday without disruption just like the river that flows unceasingly into the great ocean.

"What you want is only happiness

Yet what you create is nothing but suffering

O mothers following mistaken paths

Go to isolated places of liberation"

From verse #4. Showing the Path to Liberation
An Exhortation To Seek Isolated Places

Tashi Delek

by Khenpo Karten Rinpoche (28 May 2018

Saturday, August 18, 2018

ས་སྐྱ་ཁྲི་ཟུར་གོང་མ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཕུར་པའི་གཏོར་དབང་ཞུས་པའི་ཉིན་མོ།

ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་ཚོགས་པ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབས་པ་བཞིན་༧ས་སྐྱ་ཁྲི་ཟུར་སྒྲོལ་མ་ཕོ་བྲང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ས་གནས་དེར་ཕེབས། གུས་ཀྱང་ཁ་ལི་ཧྥོ་ཉ་ནས་ཆེད་དུ་མཇལ་བཅར་དང་གསུངས་ཆོས་ལ་ཐེག རིན་པོ་ཆེའི་གསུངས་ཆོས་ནི་ཕུར་པའི་བཀའ་དབང་རེད་འདུག དེ་ནི་གུས་པས་རིང་ནས་བསྙེན་པའི་ལྷག་པའི་ལྷ་མཆོག་དེ་ཡིན། ད་རེས་གསུངས་ཆོས་ལ་ཆེད་དུ་ཡོང་དགོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི། སྐྱེ་ཡུལ་ནང་ཆེན་ཇ་པ་དགོན་དུ་རང་ལོ་ཉེར་གཅིག་སྐབས་སུ་རྩ་བའི་བླ་མ་བླ་རྒན་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་དང་། ཕ་དྲིན་ཅན་འདས་པོ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བསྟེན་ནས་མཆོག་གླིང་གཏེར་གསར་སྒྲུབ་ཁང་ནང་དུ་ལོ་གསུམ་ལ་འདུག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། སྐབས་དེ་དུས་མཆོག་གླིང་ཟབ་བདུན་ཕུར་པ་དང་། གསང་ཐིག་ཕུར་པ་སོགས་ལ་བསྟེན་ནས་ལྷག་པའི་ལྷ་མཆོག་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ལ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བས་བསྐལ་བཟང་ཐོབ། རྗེ་སོར་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་ཕུར་པའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བསྡད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཐོབ། སྐབས་དེ་དུས་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཕུར་པའི་རྣམ་བཤད་ཅིག་ལག་སོན་བྱུང་བས་ཡང་ནས་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། རྣམ་བཤད་དེའི་ནང་དུ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ནས་ཕུར་པ་ལ་ཁུངས་གཏུག་བསམ་ན་ས་སྐྱའི་འཁོན་གྱི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་ལུང་ལུགས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་འདི་བས་ལྷག་པ་ཞིག་ད་ལྟ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་མི་སྣང་ཞེས་ཚིགས་ཐག་ཆོད་པོས་གསུངས་འདུག་པས་དེའི་ཆེད་དུ་ཁ་སང་ཕུར་པའི་བཀའ་དབང་ལ་ཆེད་བཅར་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཡུན་རིང་བཅངས་བའི་ཁུ་ཚུར་དེ་གཏད་པའི་འགྲམ་རྩ་རུ་ཕོག་ཟེར་པའི་དཔེ་ལྟར་རིང་ནས་སྙིང་དུ་བརྣག་པའི་འདོད་དོན་དེ་ཁ་སང་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། ས་སྐྱ་༧གོང་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དེ་སྔ་ལན་གྲངས་མང་པོར་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ཤཱ་ནས་སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུངས་ཆོས་སྐབས་སུ་རྒྱང་མཇལ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་དབང་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ད་རེས་ཐེངས་མ་དང་པོ་ཡིན། དེ་རིང་རིན་པོ་ཆེས་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་སྐབས་སུ་པོར་ལེན་ས་གནས་བོད་རིགས་དང་རྣམས་དང་། མངའ་སྡེ་གཞན་ནས་ཕེབས་པའི་བོད་པ་འགའ་རེ་དང་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་སྡོམ་པས་དབང་ཞུ་མཁན་འདུས་པ་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་ལ་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ནས་བསྒྲིག་ཆོག་གནང་བའི་འཁོན་ལུགས་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གཏོར་དབང་བསྡུས་པ་ཞིག་དང་། ས་སྐྱའི་ལུགས་ཀྱི་འཕོ་ལུང་བསྡུས་པ། མཇུག་ཏུ་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་རིན་བྲལ་གྱི་བཀའ་སློབ་དུས་ཐོག་གི་ཆར་པ་ལྟར་ཧ་ཅང་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་འདུས་པ་ཞིག་གནང་སོང་། མ་ཟད་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཁག་གྲུབ་མཚམས་སུ་༧གོང་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་འཁོར་དང་ལྷན་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་ཅོག་ཙེ་གཅིག་ཐོག་མཉམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་བྱུང་། གསོལ་ཚིག་སྐབས་སུ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་ངག་འཇམ་པོའི་ཐོག་ནས་གུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གནས་སྟངས་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་བཀའ་འདྲི་གནང་བར་ལྗགས་ལན་རེ་རེ་བཞིན་ཕུལ། སྤྱིར་གཏང་ས་གནས་འདིའི་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་གུས་པས་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཆེན་མོ་བཙུག་ནས་ད་ལོ་མི་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཏག་ཏག་རེད་འདུག་པས་ལོ་ལོན་རྒན་གོག་རྣམས་ནས་གུས་པར་ར་གན་གསེར་རློམ་གྱི་དད་འདུན་ཧ་ཅང་ཟབ། ད་རེས་ཡང་སྐྱར་བཟང་པོའི་ཞོར་དུ་ཇ་ཆང་གི་དཔེ་ལྟར་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་བླ་སློབ་རྣམས་ཐེངས་གཅིག་ཁྱུག་ཙམ་ཐུག་པ་ཡང་ཧ་ཅང་དགའ། ཡོངས་གྲགས་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་དམ་ཉམས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་ན་མ་གཏོགས་ང་ནི་བོད་ཀྱི་བླ་རྒན་འདི་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ནས་གསུང་ཆོས་དང་གདམས་ངག་སྣ་རེ་ཙམ་ཐོབ་ན་ཞུ་རྐྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདིའི་ནང་དགེ་མཚན་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་རྣམས་བདེ་བླག་ངང་མཇལ་བཅར་ཐུབ་པ་དེ་རེད། བཀའ་དབང་དང་གསུང་ཆོས་གྲུབ་མ་ཐག་ཆོས་གྲོགས་ཤེས་རབ་སྐལ་ལྡན་ནང་དུ་གནས་མལ་ཉིན་གཅིག་རིང་བྱས་ནས་ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱབས་བཅོལ་གཡར་པོའི་གནས་ཡུལ་རང་ཁྱིམ་ཁི་ལི་ཧྥོ་ཉ་རུ་བདེ་འབྱོར་བྱུང་། དེ་རིང་གི་ཉིན་ཐོ་དེ་ཙམ་ཡིན། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་བྲེལ་བར་གསེང་སྐབས་སུ་མགྱོགས་བྲིས་ཡིན་པས་ཡིག་ནོར་ཡོད་ན་ངེས་པར་ལ་དགོངས་ཡངས་གནང་རོགས།

Monday, August 6, 2018

ཚེ་མཚམས་པ་རྒྱ་རོང་པདྨ་དྲི་མེད་ཞིང་དུ་ཕེབས་པའི་སྐད་ངན་གོ་བ།

ཁ་སང་སྟེ་བོད་ཟླ་༦ པའི་ཚེས་པ་༢༢ དང་ཕྱི་ལོ་2018 སྤྱི་ཟླ་8 པའི་ཚེས་4 ཉིན་མོ་ཞོགས་པ་བོད་ནས་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་མཉམ་དུ་བསྡད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་གྲོགས་ཞིག་ནས་ཆ་འཕྲིན་ནང་དུ་མང་རྒྱུ་ཉུང་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏམ་ངན་འདི་འདྲ་ཞིག་བཞག་འདུག། “ཝེ་མཁན་པོ་ལགས། ད་ཁྱི་ཝས་མ་ཐེས། ཁར་རྩང་བླ་མ་པདྨ་དྲི་མེད་འདས་ཕེས་ཐེས། ཁྱེ་རིག་ཁེ་འང་དེས་ཕྱོགས་ནས་བླ་ཆེན་ རྣམས་ལ་བསྔོ་ཞུས་ཞོག་ཁོག།” ཟེར་འདུག གང་ལྟར་ཁོང་ནས་ནང་ཆེན་བའི་ཡུལ་སྐད་དིབ་ཏོ་དེ་རྒྱབ་ནས་སྙིང་ནས་མི་བཟོད་པའི་གཏམ་ངན་ཞིག་བཞག་འདུག། འདས་པོ་བླ་མ་པདྨ་དྲི་མེད་ནི་ཕལ་ཆེར་ད་ལོ་དགུང་གྲངས་བདུན་བཅུའི་ནང་ལ་ཕེབས་ཡོད་བསམ། ལོ་ཚིགས་ཞིབ་ཕྲ་ནི་ཁོང་ཕར་ཞོག་ང་རང་གི་དུས་སྐྱེ་ཚེས་ཀྱང་གསལ་པོར་མི་ཤེས་པས་ཞུ་ཐབས་བྲལ། ནང་ཆེན་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པའི་བཙུན་དགོན་གེ་ཆག་དགོན་གྱི་བསྟན་བདག་གུ་རུའི་ཐུགས་སྲས་ངན་ལམ་རྒྱལ་བ་མཆོག་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་རིག་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་དངོས་སློབ། རྒྱ་རོང་པདྨ་རིག་འཛིན་ཞེས་སྔགས་སྨྱོན་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྲས་སུ་བོད་ལ་དུས་འགྱུར་མ་བྱུང་བའི་གོང་དུ་འཁྲུངས་པ་རེད། སྤྱིར་གཏང་ཁོང་འཁྲུངས་ས་ངོ་མ་དེ་ནང་ཆེན་ས་ཕྱོགས་གང་ཡིན་མ་ཤེས་ཀྱང་ངས་དྲན་ཙམ་ནས་ཁོང་ནི་ང་སྐྱེ་སའི་ལུང་པ་གྲོང་བསེབ་རྡོ་ཁྱུག་ཞེས་པ་དེ་རུ་ཡོད་པ་མ་ཟད་ཁོང་ནི་ང་ཡི་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱང་རེད་འདུག སྐབས་དེ་དུས་རིག་གནས་གསར་རྗེའི་ལས་འགུལ་མཇུག་སྒྲིལ་མཚམས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་རིགས་རྣམས་སོ་སོའི་གདོད་མའི་ཕ་ས་དང་ཕ་མཁར་བཟུང་མ་བཅུག་ནས་གྲོང་ཚོ་རེར་ཁ་བགོས་བྱས་བསྡད་བཅུག་ནས་རུ་ཁག་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་རེད། པདྨ་དྲི་མེད་ནི་ང་ལོ་བཅུ་གྲངས་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་རྡོ་ཁྱུག་རུ་ཁག་གི་དྲུང་ཡིག་དང་། སྐབས་སྐབས་སུ་རུ་ཁག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཡང་བྱེད་མྱོང་ཡོད་རེད། ཁོང་གི་གཟའ་ཟླའི་མཚན་ལ་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་མཚོ་ཞེསསྐྱེ་དམན་ཁ་མང་སེམས་བཟང་ཅན་ཞིག་ཡོད། དེང་སང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རེད་འདུག་ཟེར། ཁོང་ནི་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡིན་སྟབས་ནང་མི་རྣམས་ལ་རྡོ་རྩིག་གི་ཁང་པ་ཐེབས་ཆག་རེ་ཡོད་པས་དགུང་ཟས་སྐབས་སུ་ངོས་ཀྱི་ཕ་འདས་པོ་དེ་དང་ཁོང་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྩིག་པའི་ཨི་ཁུང་གསེང་ནས་འབོད་རེས་བྱས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡང་སེ་དྲན་གྱི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཁང་པའི་ཐོག་ཁ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཡོད་སྟབས་ག་དུས་ཡིན་ནའང་སྐད་འཛེགས་དང་འགྲོ་ལམ་གང་ཡང་མི་དགོས་པར་རྩིག་མཚམས་རྣམས་གོམས་སྟབས་ཀྱིས་བཅད་ནས་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་སྲོལ་ངེད་མི་ཚང་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེ་དུས་གུས་པའི་ཨ་ཞང་བླ་མ་དགེ་འཕེལ་བཙོན་ནས་གློད་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་གནས་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་འབུམ་རྫོང་ཞི་ཁྲོ་ཕུག་པ་རུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་ཡོད་སྟབས་པདྨ་དྲི་མེད་ཁོང་དེར་ཡང་སེ་བཅར་གྱི་ཡོད། གང་ཙམ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་ཁོང་ནི་རྡོ་ཁྱུག་གྲོང་ནས་གོ་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་པ་རེད། རྗེས་སོར་ཧ་གོ་བ་ཞིག་ལ་ཁོང་ནི་ངེས་འབྱུང་རྣལ་མ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་ངོས་ཀྱི་ཨ་ཞང་དེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་མཆོག་མཁའ་འགྲོ་འབུམ་རྫོང་ཞི་ཁྲོ་ཕུག་པ་རུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་ཡོད་པ་ཤེས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁོང་ནང་མི་རྣམས་ཚང་མ་ནང་ཆེན་རྭ་ཡ་དགོན་སོགས་སུ་གནས་སྤོས་གནང་། གུས་པའི་ཨ་ཞང་སྡེ་དགེ་ཞེ་ཆེན་དགོན་པའི་བླ་མ་རེད། ཁོང་ནི་ཞེ་ཆེན་ཀོང་སྤྲུལ་པདྨ་དྲི་མེད་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། རྫོང་གསར་མཁྱེན་རྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་སྣང་མཛད་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ། གྲུབ་ཆེན་ཤེས་རབ་ཡར་འཕེལ་སོགས་ཀྱི་དངོས་སློབ་ཡིན་ཅིང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རབ་གསལ་ཟླ་བས་ཀྱང་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་གནང་ཞིང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་ནང་ཧ་ཅང་གཤིན་པོ་ཡོད། ཨ་ཞང་དགེ་འཕེལ་ནི་ཨ་གྲོ་སྒྲ་རམ་པའི་སྐུ་ཡི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ཡིན་ཅེས་རབ་འབྱམས་དྲུག་པ་སྣང་མཛད་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་ངོས་འཛིན་གནང་ཡང་ཁོང་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་གོ་གནས་དང་མིང་ལ་དེ་ཙམ་ཐུགས་མི་དགྱེས་སྟབས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁྲི་འདོན་མཛད་ སྒོ་སོགས་ལ་ངོས་ལེན་གནང་མེད། “ང་ནི་སུ་ཡིན་ངས་ཤེས་རང་བློ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཙང་ང་ནི་དགེ་འཕེལ་ཟླ་ཚེས་ཐོད་པ་ཡིན”། ཅེས་གསུངས་སྲོལ་ཡོད་རེད་ཟེར། བོད་ལ་དུས་འགྱུར་མ་བྱུང་བའི་གོང་དུ་ཁོང་ལ་སྒྲོལ་མའི་སྐོར་དགོངས་གཏེར་ཧ་ཅང་མང་པོ་བབསཀྱང་དུས་འགྱུར་དབང་གིས་མིང་གི་ལྷག་མར་གྱུར། ཁོང་ལ་ཨ་མདོ་ཆབ་ཆ་དང་། སྒོ་མེ། དིང་སྐྱ་སོགས་སུ་སློབ་མ་འགའ་ལ་ཚེ་མཚམས་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་མཁན་འགའ་ཤས་ཞིག་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ང་ཨ་ཞང་གི་ཞབས་ཕྱི་ཡིན། ཨ་མདོ་སོགས་ནས་ཁོང་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་། མཚམས་རེ་ཨ་ཞང་ནས་ འདི་ལྟར་གསུངས་མྱོང་ཡོད། ནང་ཆེན་རྒྱ་རོང་སེ་འཛི་མགོ་མི་ཕལ་པ་མ་རེད། ཅེས་ཡང་ནས་གསུངས་པ་གོ་མྱོང་ཡོད། སེ་འཛི་མགོ་ཟེར་བ་ནི་པདྨ་དྲི་མེད་ཀྱི་ཐོད་པར་སྐྲ་དཀར་གྱི་ཚོམ་བུ་ཞིག་ཡོད་པས་མིང་འདོགས་དེ་ལྟར་ཐོག་པ་རེད། གང་ལྟར་ཁ་ཙང་གི་ཞིང་ཕེབས་རྒྱ་རོང་པདྨ་དྲི་མེད་ནི་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཡག་ཤོས་དེ་རེད། ལོ་འགའ་ཡི་སྔོན་ནས་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ལ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་རྒྱུད་ནས་ཁོང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་འཚམས་འདྲིའི་ཡི་གེ་ཞིག་དང་ཅ་ལག་འགའ་ཤས་ཞིག་ཕུལ་བས་ཕྱག་ཏུ་འཕྲོད་ནས་ང་རྟག་པར་མི་ལ་སྐད་ཆ་འདྲི་གི་འདུག་ཟེར། ངས་ཀྱང་མ་ཤི་ན་ཁོང་གི་སྐུ་མདུན་ནས་ཨ་ཞང་ནས་རྒྱུད་པའི་རྫོགས་ཆེན་སྐོར་ཆོས་ཁྲིད་འགའ་ཞུ་དགོས་བསམ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཁ་ཙང་གློ་བུར་དུ་ཞིང་ལ་ཕེབས་འདུག། ཁོང་ནི་ནམ་རྒྱུན་བཞུགས་ས་རྭ་ཡ་དགོན་པའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་སྐྱ་ཞིག་རི་ཁྲོད་ཅེས་པའི་དེར་ཚེ་མཚམས་སུ་བཞུགས་ནས་ཕལ་ཆེར་ལོ་སུམ་བཅུ་ཙམ་རེད། སྐུ་དྲུང་དུ་བཅར་ནས་རི་ཁྲོད་དུ་བཅར་རྒྱར་བཞུགས་མཁན་གྲྭ་བཙུན་སྔགས་གསུམ་སྡོམ་པས་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་སྐད་འདུག ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ཁྲིད་བཏབ་ཅིང་རིག་པ་རྗེན་གཅེར་དུ་ངོ་འཕྲོད་ནས་ནམ་རྒྱུན་ཚེ་མཚམས་གནང་མཁན་བུ་ཆེན་སུམ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་རེད་འདུག ད་རེས་ཁོང་ཞིང་དུ་ཕེབས་པ་དེས་ཡང་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའི་ཀ་ཆེན་ཞིག་ཐང་ལ་འགྱེལ་སོང་།

Wednesday, July 25, 2018

རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་འགྲུལ་བཞུད་སྐོར་གླེང་བ།

རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་འགྲུལ་བཞུད་སྐོར་གླེང་བ།
དང་པོ་བརྗོད་བྱ་དངོས་ལ་མ་འཇུག་པའི་གོང་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀོ་ལི་སྒར་དོན་ལྡན་གླིང་གཞིས་ཆགས་སུ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་བ་བྱུང་མིན་སྐོར་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་བཤད་ཀྱི་ཡིན།
གསར་འབྱོར་ཞེས་པའི་རྣ་བར་གཟེན་པའི་མིང་འདོགས་དེ་ཁུར་ནས་གནས་ལ་ངེས་མེད་དགོན་སྡེ་དང་གྲོང་བསེབ། གྲོགས་ལ་ངེས་མེད་ཉམ་ཆུང་རང་འདྲའི་གསར་འབྱོར་སྐྱ་སེར་འགའ་དང་ལྷན་སྐབས་རེ་རི་ཁྲོད་དུ་མཚམས་ལ་བསྡད་ཅིང་སྐབས་རེ་དགོན་ཆུང་རེར་དཔེ་ཁྲིད་འདྲ་བཤད་ཁུལ་བྱས་ནས་གང་ལྟར་འདུག་སའི་གནས་དང་རྟེན་སའི་མཁར་སོགས་གང་ཡང་མེད་པར་གང་སར་ཁྱིམ་སྡོམ་བཞིན་ཉུལ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཐེངས་གཅིག་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ནས་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གསུངས་ཆོས་ཞིག་ལ་ཆེད་བཅར་བྱས་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་༢༠༠༥་ལོར་ཡིན། སྐབས་དེ་དུས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་བརྒྱུད་ནས་༧སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཟིམས་ཆུང་མཇལ་ཁ་ཞིག་ཞུས། ཁོང་ནི་དུས་རབས་འདིར་ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དང་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་འཚེ་མེད་ཀྱི་ཞི་བའི་ལམ་སྟོན་གནང་མཁན་དང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཀྱང་ཡིན། མ་ཟད་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་ཤི་གསོན་ཡོངས་ཀྱིས་གསོན་པའི་སྐབས་སུ་བློ་གཏད་ཞུ་ཡུལ་དང་། ཤི་ན་རྣམ་ཤེས་བཅོལ་སའི་རེ་བའི་སྐྱབས་གནས་ཉག་གཅིག་པུ་དེའང་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ཉམ་ཆུང་བདག་ལྟ་བུ་སྔུན་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཡང་མེད་མཁན་བོད་རིགས་ཉམ་ཐག་རྣམས་ལ་དམན་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་ཞིང་བཀའ་དྲིན་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བའི་རེ་ལྟོས་དང་སྐྱབས་གནས་ཞུ་སའི་ཕ་མ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན།


དོན་རྡོག་ཏུ་དྲིལ་ནས་ཞུས་ན༏ བཀྲ་ཤིས་པའི་ཉིན་མོ་དེར་ཡིག་ཚང་ནས་མཇལ་ཁའི་བརྡ་ལན་འབྱོར་བ་ལྟར་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་པའི་སྐབས་སུ་གཟིམས་ཆུང་མཇལ་ཁར་སོང་བ་ཡིན། མཇལ་ན་དུག་གསུམ་གྱི་ནད་ངན་གདན་ཐོག་དེ་ཉིད་དུ་གཏན་འགགས་སུ་འགྲོ་བའི་བཅོས་མིན་ཁོང་གི་འཛུམས་མདངས་ཅན་གྱི་ཞལ་རས་དཀར་གསལ་ཟླ་བ་ཉིད་མཇལ་བ་དང་ལྷན་ཁོ་བོའི་མིག་ཆུ་ནི་རང་དབང་མེད་པར་མཁུར་ཚོས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ནས་གཞུར་སོང་། ཁོང་ནི་ནམ་རྒྱུན་མཚར་རྩེད་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པས་ང་ལ་འདི་ལྟར་གསུངས། “ཕ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སློབ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་མོས་གུས་ཆེ་རབ་འདུག་ག།” གསུངས་ནས་གུས་པའི་མགོ་བོར་ཕྱག་གིས་བྱིལ་བྱིལ་གནང་བཞིན། དེ་ནི་དེ་སྔོན་མཇལ་ཁ་ཐེངས་འགའ་ཙམ་ཞུ་མྱོང་ཡོད་པས་ཁོང་ནས་ང་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པ་ཤེས་ནས་གསུངས་པ་རེད།  “ཡ་ཁྱེད་རང་སྔོན་མའི་ནད་དེ་དེང་སང་གང་འདྲ་འདུག། ལར་ནི་ཁྱེད་རང་དེང་སང་མ་ལེ་ཤ་རུ་ཡོད་མ་རེད་པས།” ཅེས་གསུངས་སོང་། དེ་ནི་སྐབས་དེ་དུས་ཡར་རྩིས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་ཏག་ཏག་སྔོན་༡༩༩༩་ལོར་གསར་འབྱོར་མཇལ་ཁ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཡུན་རིང་ནད་ཀྱིས་མནར་ནས་བཤའ་བཅོས་བྱས་མ་ཐག་པ་ཡིན་སྟབས་དེ་དུས་ང་ནད་པ་ཡིན་པ་ཁོང་ནས་ཤེས་པ་རེད། མི་མང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་དཀྱིལ་ནས་ཧ་ཅང་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་ཁྱུག་ཙམ་ཞིག་གཟིགས་པ་དེ་ལོ་མང་སོང་ཡང་ད་དུང་ཡང་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་བརྟན་པོ་དེར་ང་ནི་ཧ་ལས་སོང་། གཟིམས་ཆུང་མཇལ་ཁའི་དུས་ཚོད་ནི་སྐར་མ་སུམ་བཅུ་ལས་མེད་ཀྱང་ཡར་ཞུ་མར་གསུངས་གང་ལྟར་ཕལ་ཆེར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་འགོར་སོང་། མཐར་ཁོང་ནས་འདི་ལྟར་གསུངས།
“མ་འོངས་པར་རྒྱ་བལ་སོགས་ལ་དགོན་པ་གསར་གཞེངས་བྱེད་པ་ལས་དངུལ་ཡོད་ན་གཞིས་ཆགས་ཉམ་ཐག་དེ་འདྲར་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་རེད་” ཅེས་པའི་བསླུ་མེད་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་སློབ་གསེར་རི་འདྲ་བ་ཞིག་གུས་པའི་ཕྲག་ཏུ་ཐོག་ཏུ་བབས་བྱུང་བས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཅི་གསུངས་བཀའ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ད་བར་མི་ལོ་འགའ་ཡི་རིང་ཀོ་ལི་སྒར་དོན་ལྡན་གླིང་གཞིས་ཆགས་གྲོང་སྡེ་འགའ་ཤས་སུ་ཆུ་དོང་གཏིང་བའི་འགྲོ་སོང་དང་འགའ་ཤས་སུ་ལམ་འགག་གསར་སྐྲུན་འགྲོ་སོང་གི་རོགས་རམ་བཅས་བྱས། གྲོང་སྡེ་Bནང་དུ་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་ཤོང་ཚད་ཅན་གྱི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་འཚོགས་ཁང་གསར་གཞེངས་སོགས་རང་ནུས་འཇོན་ཚོད་སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཅི་གསུངས་བཀའ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཁུལ་བྱས་པ་ཡིན། ད་ཐེངས་སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་ཉེར་དྲུག་ཉིན་སེན་ཧྥ་རན་སེའི་སེ་ཀོའི་གནམ་ཐང་ནས་སིངྒ་པོར་གནམ་ཐང་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྷེང་ལོར་གནམ་ཐང་དུ་འབྱོར། བྷེང་ལོར་གནམ་ཐང་ནས་མཁན་པོ་ཨོ་རྒྱན་འོད་ཟེར་དང་།གཞིས་ཆགས་མི་རྒན་དབང་གྲགས་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རིན་ཆེན་གསུམ་ནས་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་བཟུང་ནས་སྒུག་འདུག དེ་ནུབ་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ནང་དུ་བསྡད་ནས་ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་སྔ་བོར་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཙམ་གྱི་སར་ཆོད་པའི་ཀོ་ལི་སྒར་དོན་ལྡན་གླིང་དུ་སོང་། གྲོང་སྡེའི་མི་མང་ནས་ལག་ཏུ་དཀར་གཙང་གི་ཁ་གཏག་དང་བདུག་སྤོས། མེ་ཏོག་སོགས་ཐོགས་ནས་བསུ་སྒུག་བྱས་འདུག ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་བདེ་འབྱོར་བྱུང་། ཉིན་གཅིག་ལ་ངལ་གསོ་བྱས་ནས་ཕྱི་ཉིན་སྟེ་སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་པ་༣༠་ནས་བདུན་པའི་ཚེས་གསུམ་བར་ཉིན་བཞིའི་རིང་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཆེན་མོ་ཐེངས་མ་ལྔ་པ་དེ་སྐྱ་སེར་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་ལྷན་གེགས་མེད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། ཞིང་སྒྲུབ་སྐབས་སུ་མི་མང་ལ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཞི་དང་། བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕན་ཡོན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སོགས་ནང་ཆོས་ཁམས་དང་མཐུན་པར་གང་ལྕོགས་བཤད་ཁུལ་བྱས་ནས་མི་མང་གི་རེ་འདོད་ཡོངས་སུ་བསྐང། ལོ་ལྟར་རེ་ཞིག་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཆེན་མོའི་ཞལ་ལག་དང་དགེ་འདུན་པའི་སྐུ་མགྱེད་མཆོད་མེ་སོགས་འགྲོ་སོང་ཚང་མ་སིངྒ་པུར་ཡོད་པའི་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ནས་གནང་གི་ཡོད། སྤྱི་ཚེས་བཞི་དང་ལྔ་གཉིས་ལ་གྲོང་སྡེ་N དང་L ནང་དུ་ཉིན་གཉིས་རིང་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པས་མི་མང་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང་། སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་པ་དྲུག་ཉིན་མོ་ས་གནས་གྲོང་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་དགུང་གྲངས་གྱ་གསུམ་ལ་ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་མཛད་སྒོར་སྐུ་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ལྟར་ཆེད་བཅར་ཞུས་པས་མང་ཚོགས་ནས་བྲོ་གླུ་གཞས་སོགས་ཀྱིས་ཉིན་མོ་དེར་གུས་ཀྱང་གུང་སེང་གི་ཚུལ་དུ་སྐྱིད་སྡུག་དང་ལས་དབང་གཅིག་པའི་གཞིས་ཆགས་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་དང་ལྷན་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་། སྤྱི་ཚེས་བདུན་ཉིན་མོ་ས་གནས་ཟློས་གར་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་ནས་ཀྱང་སྐུ་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ལྟར་ཆེད་བཅར་ཞུས།  
ཕ་ཡུལ་བོད་ལ་མ་སླེབས་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་སྐྱབས་བཅོལ་གཞིས་ཆགས་འདི་རྣམས་ལ་ཐེངས་རེ་འཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་ཕ་ཚབས་སུ་ཨ་ཁུའི་དཔེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བློ་བདེ་སེམས་སྐྱིད་ཡོང་གི་འདུག ལར་ནི་དེང་སང་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་དཀའ་ངལ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་གར་འགྲོ་མེད་པའི་རྒན་གོག་ལས་མེད་འགའ་ཁྱིམ་སྲུང་གི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཕྱི་རྒྱལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ས་གནས་གཞན་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་ནས་ནམ་ཞིག་གཞིས་ཆགས་རྣམས་སྟོང་པར་ལུས་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རེད།

ངན་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། དེང་སང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་བསམ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་ནས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་ཞིང་དེ་ལས་སེམས་ཧ་ཅང་ཕམ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བཅོལ་ཆུང་ཀླད་སྟོང་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་འགའ་ཞིག་ནས་རང་ཉིད་དཀྲུས་ན་མ་དག་པའི་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་བོད་རིགས་དག་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིགས་གཞུང་འདི་རྗེས་ལུས་དང་ལྟས་ངན་དུ་གཙི་བའི་ལུགས་སྲོལ་ངན་པ་ཉིན་རེ་བཞིན་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་དབྱར་ཁའི་སྤང་གི་ཤ་མོང་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་རྡོལ་བཞིན་པའི་བསྐལ་མིན་གྱི་དུས་འདིར། ཇི་སྲིད་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་མཉམ་འཛོམས་མ་བྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གཙོས་ཕྱི་སྡོད་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནས་རིགས་གཞུང་འདི་མ་རླག་པར་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག།
བཟང་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། སྐྱབས་མགོན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཐུགས་རྗེའི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལ་བསྟེན་ནས་དེང་སང་བོད་པའི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་ཚད་འདི་ཉིད་ཀྱང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་གར་གཙོས་ཕྱི་རྒྱལ་གང་སར་ཀུན་གྱིས་གདེངས་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱེད་ནས་སྤྲིན་བར་གྱི་ཉི་གཞུར་ལྟར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འོད་སྣང་གསར་པའི་སྐབས་སུ། གང་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཡོད་ན་དེ་ལ་སྣ་ནག་མ་ཡོད་པ་ལྟར། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ནང་གི་མཛད་གཙོ་མི་ངན་རེ་ཟུང་ཞིག་གིས་རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་ག་འཚོལ་བའི་དཔེ་ལྟར།
གནའ་སྔ་མོའི་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་ཁྱེར་དེ་ཉིད་མི་ཆེན་དང་སྐུ་དྲག་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་སྣ་འགའ་ཡིས་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཡི་ནང་སྒེར་གྱི་འཁོན་འགྲས་སྤྱི་ཐོག་སྤུངས་ནས་རྙོག་དྲྭ་དེ་ཉིད་མཚམས་མ་ཆད་པར་བྱས་ཡོད། ཆོལ་ཁའི་ནད་ངན་དེ་ཉིད་ད་དུང་ཡང་མི་རབས་གསར་པའི་བསམ་མེད་གཡམ་རྒྱུག་ཅན་འགའ་ཡི་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་ནས་བོད་སྤྱི་ཡི་རྩ་དོན་ལ་བསམ་བློ་མེད་པར་གར་སོང་ལ་བཀྲ་མ་ཤིས་པ་དང་། གར་བསྡད་ལ་དོན་མ་འགྲུབ་པར་བཟོ་མཁན་ཚོགས་པའི་དཔུང་གདངས་བསྒྲིགས་ནས་བོད་རིགས་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཞོ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དེ་ཁྲག་བཞིན་དུ་དཀྲུག་མཁན་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནད་ངན་དེས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་བོད་རིགས་སྤྱི་ལ་་ཁྱབ་པ་མ་ཟད་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ས་མཐར་ལྷགས་པའི་གཞིས་ཆགས་གཉོམ་ཆུང་འདི་རྣམས་ལའང་ཆོལ་ཁའི་ནད་ངན་དེས་ཁྱབ་ཚར་འདུག།
གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོ་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་ཁྱེར་གྱི་རྙོག་དྲ་འདི་ནི་༧སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཚེ་ཐུང་རྐྱེན་དང་། བོད་མི་ནང་ཁུལ་གཏོར་བྱེད། དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་བྱེད་སྟངས་འདིར་མཚམས་མ་བཞག་ན་ནམ་ཞིག་༸སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞིང་དུ་ཕེབས་སྔའི་ཉི་མ་ནག་པོ་ཞིག་བསོད་ཟད་བོད་མི་ངེད་རྣམས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ཏུ་མི་འཆར་བའི་ངེས་པ་གཏན་ནས་མི་འདུག་བསམ་ནས་ང་ནི་མི་སེམས་ཆུང་ཡིན་ན་གང་ཞེ། བསམ་ཐེངས་རེ་ལ་མཚན་མོ་གཉིད་ལ་གནོད་པ་དང་། ཉིན་མོ་ཟས་ཆག་པ་སོགས་ཡོང་གི་འདུག།
ད་དེ་རིང་གི་ཉིན་ཐོ་དེ་རྩོམ་འདིས་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན།

།རྒྱལ་བ་དོན་གྱི་བདག་པོས་ལོ་མང་རིང་། །དཀའ་བ་བརྒྱ་ཡིས་སྐྲུན་པའི་རང་གཞུང་འདི།
།ཁུ་ཚུར་སེན་མོས་རྒྱབ་རྟེན་མ་ཐུབ་ཀྱང་། དམའ་འབེབས་རྡོག་རྫིས་མི་བྱེད་དམ་བཅའ་ཡིན།

།ཤ་རུས་གདུང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་མཆེད་པ་དང་། །ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོལ་གསུམ་བོད་རིགས་རྣམས།
།ལ་རྒྱའི་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབ་མ་ཐུབ་ཀྱང་། །ནང་ཁུར་འཐེན་ཁྱེར་མི་བྱེད་དམ་བཅའ་ཡིན།

།ནང་བསྟན་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་བོད་ཆོས་འདི། །གཞུང་ལུགས་གདམས་ངག་འཆར་བའི་ཉམས་ལེན་གྱིས།
།རིས་མེད་བསྟན་ལ་དག་སྣང་མ་ཐུབ་ཀྱང་། །ཆོས་སྤངས་ལས་ངན་མི་གསོག་དམ་བཅའ་ཡིན།

།ཕ་ས་དགྲ་བོས་འཕྲོག་ཅིང་ཡུལ་དུ་གྱར། །རང་ས་ལག་མཐིལ་ཙམ་ཡང་བསྟེན་རྒྱུ་མེད།
།ད་དུང་ཆོལ་ཁ་ཆོས་ལུགས་འཁྲུག་རྩོད་འདི། །སྲོག་འདི་ཐེངས་དགུར་ཆད་ཀྱང་ངས་མི་བྱེད།

།མིང་གི་ཆེད་དུ་རྐུབ་སྟེགས་རྩོད་པ་དང་། །རྐུབ་སྟེགས་ཆེད་དུ་ཆོལ་ཁ་ཆོས་ལུགས་འཁྲུགས།
།ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་སྐུ་ཚེ་ཐུང་རྐྱེན་འདི། །ཅི་ལ་ཐུག་ཀྱང་མི་བྱེད་དམ་བཅའ་ཡིན།

།མདོར་ན་གཡར་པོའི་སྒྱུ་ལུས་ཐོ་ཡོར་འདི། །མ་ཞིག་བར་དུ་ཆོལ་གསུམ་བོད་རིགས་ལ།
།མཚན་དམས་ཞབས་འདྲེན་ནམ་ཡང་མི་བྱེད་པར། །འགྱུར་མེད་སྙིང་ནས་ཁོ་བོས་དམ་བཅའ་ཡིན།

སྔ་ལོར་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཉིད་འདིར་བཀོད་ནས་དེ་རིང་གི་ཉིན་ཐོ་དེ་ཙམ་ཡིན། ཁ་དྲོ།