Saturday, January 8, 2022

དམ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཁྲིད་མདོར་བསྡུས།

སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 


དེ་རིང་འདིར་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་སྐབས་སུ་དང་པོ་སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་དམ་པ་ནས་ཐ་མ་མཇུག་བསྔོ་བའི་བར་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་ཕལ་སྐད་གོ་བདེའི་ཚུལ་དུ་མདོར་བསྡུས་ཞིག་ཞུ་གི་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཡག་པོ་བྱེད་ནས་གསན་རོགས། ཡག་པོ་ཞིག་མ་ཉན་ན་ཡིད་ལ་ངེས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཡིད་ལ་མ་ངེས་ན་དོན་ཧ་གོ་གི་མ་རེད།དོན་ཧ་མ་གོ་ན་ག་རེ་སྒོམ་དགོས་མིན་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ཙང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། 
༼རིགས་ཀྱི་བུ། ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ།༽
 ཞེས་གསུངས་ཡོད། ལེགས་པར་མ་ཉན་ན་སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་གྱིས་བསླད་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་མི་ཐོག སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་ནི། རྣ་བ་མི་གཏད་ཁ་སྦུབ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན། ཡིད་ལ་མི་འཛིན་ཞབས་རྡོལ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན། ཉོན་མོངས་དང་འདྲེས་དུག་ཅན་ལྟ་བུའི་སྐྱོན།། ཅེས་གསུང་པ་ལྟར། ལུས་ཆོས་གྲལ་ལ་བསྡད་ཀྱང་ཆོས་ལ་རྣ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ནས་མ་ཉན་ན། སྣོད་ཁ་སྦུབ་ནས་ཐོག་ཏུ་བཅུད་ཇི་ཙམ་བླུགས་ཀྱང་ནང་དུ་མི་ཆག་པ་ལྟར་ཡིན། ཡང་རྣ་བ་གཏད་ནས་ཉན་ཀྱང་ཡིད་ལ་ཡང་དག་པར་མ་འཛིན་ན་སྣོད་ཞབས་རྡོལ་གྱི་ནང་དུ་བཅུད་ཇི་ཙམ་བླུགས་ཀྱང་ནང་དུ་མི་ཆག་པ་ལྟར་དུ་ཡིན། ཡང་རྣ་བ་གཏད་ཡིད་ལ་འཛིན་ཀྱང་ཀུན་སློང་མ་དག་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས། དཔེར་ན། ང་རྒྱལ་དང་། འགྲན་སེམས། ཕྲག་དོག་སོགས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་སླད་པ་ཡིན་ན། ཁ་ཟས་བཟང་པོ་ལ་དུག་གིས་སླད་པ་ནང་བཞིན་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་རུ་མ་སོང་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་སོང་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། ཆོས་ཟེར་དུས་རང་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཐབས་ལམ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཆོས་བྱས་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མ་ཐུལ་ནས་དཔེར་ན་ང་རྒྱལ་དང་། འགྲན་སེམས་ཕྲག་དོགས་སོགས་ཇེ་ཆེར་སོང་ན་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ༼ཆོས་ཆོས་བཞིན་དུ་མ་བསྒྲུབ་ན་ཆོས་ཀྱིས་སླར་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བྱེད།༽
 ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་མི་ཡོང་བར་གཟབ་ནན་བྱེད་དགོས། གང་ལྟར་ཀྱང་ལུས་ཆོས་གྲལ་ལ་བསྡད་ཀྱང་སེམས་ཚོང་འདུས་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་མ་སོང་བར་ལུས་ཆོས་གྲལ་དུ་ཡོད་པ། སེམས་ལུས་ནང་དུ་ཡོད་པ། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་མ་སོང་བར་རི་དྭགས་ཀྱིས་པི་ཝང་གི་སྒྲ་ལ་ཉན་པ་ལྟར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་དགོས། ཉན་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཉན་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྟོན་པ་བཞིའི་གོ་རིམ་འཇུག་ལྡོག་མ་ནོར་བར་བྱེད་ནས་ཉན་དགོས། རྟོན་པ་བཞི་ནི། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན། ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན། དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན།། ཅེས་ཆོས་བཤད་མཁན་གྱི་བླ་མ་དང་སོ་སྐྱེ་རབ་བྱུང་དང་སྔགས་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་བཤད་རྒྱུའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། བཤད་རྒྱུའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་སྙན་པོ་དང་རང་ལ་འཐད་པོ་རེ་བྱུང་ན་དགའ་བ་སྐྱེ། རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཐོག་ཏུ་བྱུང་ན་མི་དགའ་བ་མ་ཡིན་པར་ཚིག་གི་ནང་ནས་བྱུང་བའི་དོན་ལ་བསམ་དགོས། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་གནས་སྐབས་མངོན་མཐོའི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱ་དྲང་དོན་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕངས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ངེས་དོན་ལ་བསམ་དགོས། ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན་པར་ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དགོས། མདོར་ན་ཆོས་ཞུ་བའི་སྐབས་སུ་འདུ་ཤེས་གསུམ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། འདུ་ཤེས་གསུམ་ནི། 
རང་ཉིད་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས། ཆོས་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས། ཆོས་འཆད་མཁན་གྱི་བླ་མ་ལ་སྨན་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་འདུ་ཤེས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ངང་ནས་ཆོས་ཞུ་དགོས། ལར་ནི་ཆོས་ཞེས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རང་གི་མ་དག་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་འདི་ཉིད་བཅོས་བསྒྱུར་གཏང་བྱེད་ཅིག་ལ་གོ་དགོས། སྤྱིར་གཏང་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་དྷརྨ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་འཛིན་པ་དང་། སྐྱོབས་པ་གཉིས་ལ་གོ་དགོས། འཛིན་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཡང་ཁ་ལས་ཟིན་ནས་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ལས་རིམ་གྱིས་སྐྱོབས་པ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས། གང་ལྟར་ཀྱང་ཆོས་ཟེར་དུས་ཁ་ཆོས་དང་། ལུས་ཆོས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། 

སེམས་གསལ་གཅིག་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་གང་། །ཚངས་པ་ལ་སོགས་ཡིན་པ་ལྟར། 

།ལུས་ངག་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །སྤྱོད་པ་ཞན་པས་དེ་ལྟར་མིན། 

།བཟླས་བརྗོད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀུན། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་བསྐྱེད་བྱས་ཀྱང་། 

།སེམས་གཞན་གཡེངས་བར་བྱས་པ་ཡིས། །དེ་དག་རིག་པས་དོན་མེད་གསུངས།  

།གང་གི་ཆོས་ཀྱི་དོན་པོ་མཆོག །སེམས་ཀྱི་གསང་འདི་མ་ཤེས་ན། 

།བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་འདོད་ཀྱང་། །དེ་དག་དོན་མེད་གྱི་ནར་འཁྱམས།། 

ཞེས་གསུངས་ཡོད། 

 དང་པོ་དངོས་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་མ་སྒྲུབ་པའི་གོང་ནས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་ཀུན་སློང་བཅོས་རྒྱུ་ཉིད་ཧ་ཅང་ནས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

 སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མདོ་ལས། 

བསམ་པ་དགེ་དང་མི་དགེའི་བྱེ་བྲག་ལས།། 

དགེ་སྡིག་གཟུགས་བརྙན་ཆེ་ཆུང་རྗེས་མི་འབྲངས།། 

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཀུན་སློང་བསམ་པ་བཟང་ངན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ལུས་ངག་གི་བསག་པའི་དགེ་སྡིག་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲངས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེར་རྟེན་དང་པོ་དངོས་གཞིའི་ཆོས་ལ་མ་ཞུགས་པའི་གོང་ནས་ཀུན་སློང་བཅོས་རྒྱུ་ཉིད་ཧ་ཅང་ནས་གལ་ཆེ། ད་ལྟའི་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་འདི་ཉིད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པ་མ་ཟད་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་ཆོས་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཆོས་ཐེག་ཆེན་དང་ཟབ་ཆོས་ཡིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་མཁན་རང་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མིན་ན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ཐེག་ཆེན་དུ་འགྱུར་མི་ཐུབ། བསྒྲུབ་མཁན་རང་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཆོས་ཐེག་དམན་ཡིན་ཀྱང་ལྕགས་ནག་ལ་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩིས་ཐེབས་པ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་ཐུབ། དེ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་མཁན་རང་ཉིད་ཀུན་སློང་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཞན་ལ་འགྲན་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བ་འབྱུང་། དཔེར་ན་སྨན་དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ལྷ་བདུད་དུ་བབས་པ་ལྟར་ཡིན། ཀུན་སློང་བཅོས་པའི་བསམ་བློ་འདི་ལྟར་གཏོང་དགོས། 

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རང་ལྟར་དུ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ངོ་མ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་མ་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཀྱང་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུག་པ་རེད། 

 ཞི་བ་ལྷའི་སྤྱོད་འཇུག་ལས། 

བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་གཏི་མུག་པས།། 

རང་གི་བདེ་བ་དགྲ་ལྟར་འཇོམས།། 

སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་སེམས་ཡོད་ཀྱང་།། 

སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྒྱུགས།། 

ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ་ཡིན།། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་གཉིས་ལས། མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་འཐོབ་པའི་ཆེད་དུ། ངས་དེ་རིང་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་བསམ་པ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་བཟོད་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གིས་སྣ་དྲངས་ནས་དངོས་བཞིའི་ཆོས་ལ་འཇུག་དགོས། དེ་རིང་གི་དངོས་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཉིད་ཡིན། བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་འདི་ཉིད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཞི་ཡིན། 

དེ་ལ་རྒྱུ་དང་པོ་ཞིང་བཀོད་ཡིད་ལ་དྲན་པ། རྒྱུ་གཉིས་པ་དགེ་རྩ་དཔག་མེད་བསགས་པ། རྒྱུ་གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ། རྒྱུ་བཞི་པ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་བཅས་ཡིན། རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་གསུངས་པ་ལྟར་གང་ཟག་ཉིད་འཆི་ཁའམ་བར་དོ་སྐྱེ་བ་རྗེས་མར་བདེ་ཆེན་ཞིང་དུ་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་གལ་སྲིད་གང་ཟག་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཅན་དུ་མ་སྐྱེས་ན་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཁོང་སངས་མ་རྒྱ་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབས་ཡོད། ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཁོང་སངས་རྒྱས་ཟིན་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ང་ཚོ་ལ་ཞལ་རྫུན་ནམ་ཡང་གསུང་གི་མ་རེད། 

དངོས་གཞིའི་འདོན་པའི་སྐབས་སུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ནས་འདོན་དགོས། ང་ཚོའི་གཟའ་ཟླ་བ་རྟག་པར་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཧ་ཅང་ནས་ཀྱང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་རིང་འདིར་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་གནང་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། བསྙེན་པའི་སྐབས་སུ་རང་གི་སྤྱི་བོ་ཁྲུ་གང་ཙམ་གྱི་ཐད་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་གཙོ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་གསལ་བཏབས་མ་ཐུབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་གཙོ་འཁོར་གསུམ་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་བསམ་པའི་དད་པ་དང་མོས་གུས་ཀྱིས་སྒོམ་དགོས། ངག་ནས་བསྙེན་པ་བཟླ་བའི་སྐབས་སུ་རང་གི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ལས་བདུད་རྩི་དཀར་པོ་འོ་མའི་མདོག་ཅན་བྱུང་། རང་གི་སྤྱི་བོ་ལ་ཐིམ། ལུས་ཀྱི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་བར་ཆད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྷག་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབས་པ་ལ་བར་དུ་བཅོད་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཉི་མས་བ་མོར་རེག་པ་ནང་བཞིན་ལྷག་མེད་དུ་དག་སོང་བསམ་དགོས། མ་ཟད་རང་ཉིད་ནད་པ་འདྲ་ཡིན་ན་དམིགས་བསལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱང་ལ་དམིགས་རྣམ་སྐྱོང་དགོས། འདིས་ཕན་ཐོག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱིར་གཏང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ངོ་མ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་དག་བྱེད་དང་ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མེད་པ་སོགས་ཐུན་མོངས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་མིན་པ་ཤེས་དགོས། འདོད་དོན་ངོ་མ་དེ་བརྒྱུད་འདེབས་ནང་ནས་གསལ་བ་ལྟར། 

གསོལ་བ་འདེབས་སོ་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། 

གདོད་མའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། 

ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་དོན་ངོ་མ་དེ་ཡིན། སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་ལས་སླ་བོ་ཞིག་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པའི་བར་ཆད་སྡིག་སྒྲིབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྒྲིབ་ཡོད་པ་རེད། བར་ཆད་དེ་རྣམས་བསལ་བ་ལ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྩ་བ་བླ་མ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཡི་དམ། བར་ཆད་སེལ་བྱེད་མཁའ་འགྲོ་དང་ཆོས་སྐྱོང་ཞེས་རྩ་བ་གསུམ་ལ་བསྟེན་དགོས་པ་རེད།

ཆོས་བསྙེན་པ་དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ་བུ་ཆུང་གིས་མ་ལ་འབོད་པ་ནང་བཞིན་དབྱངས་ནས་འདོན་དགོས། བསྙེན་པ་དབྱངས་ནས་འདོན་པ་ལ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། དཔེར་ན་ཨ་མ་ཞིག་ལ་བུ་གཅིག་པུ་ཡོད་ན། བུ་དེ་ཉིད་ཁང་པའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་སོང་ནས་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་བུ་ལ་གཅན་གཟན་སོགས་ཀྱིས་འཇིགས་སྐྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ན་བུ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ལ་འབོད་སྟངས་ལ་མ་ཡིས་དོ་སྣང་གི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱིར་གཏང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མ་བོས་ཀྱང་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཐུགས་རྗེས་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ང་རང་ཚོས་གསོལ་བ་འདེབས་དགོས་པ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། 

རྗེས་ཐོབ་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ལ་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་གསོལ་བ་བཏབས་པས་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཞལ་འཛུམས་མདངས་དང་བཅས་འདིར་ལྟར་གསུངས་བར་བསམ། རིགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབས་པ་བཞིན་དུ་ངས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱེད་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཀྱི་ཡིན་པས་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པར་བསམ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་དཀོན་མཆོག་ཀུན་འདུས་དང་རྩ་གསུམ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ངོ་བོར་འོད་དམར་པོའི་གོང་བུ་ཞིག་ཏུ་གནས་གྱུར། འོད་དམར་པོ་དེ་ཉིད་རིམ་པར་བྱིན་རླབས་དང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རང་གི་སྤྱི་བོ་རུ་ཐིམ། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་མི་དགེ་བ་སྲོག་བཅད། མ་བྱིན་ལེན། ལོག་གཡེམ་གསུམ་གཙོར་བྱས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་ཚང་མ་དག་ནས་རང་ལུས་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་རུ་གྱུར། འོད་དམར་པོ་དེ་ཉིད་རིམ་པར་སྤྱི་བོའི་རྩ་འཁོར་བརྒྱུད་རང་གི་མགྲིན་པར་ཐིམ། ངག་གི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་མི་དགེ་བ། རྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ། བཞི་གཙོར་བྱས་པའི་ངག་གི་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་ཚང་མ་དག་ནས་ངག་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་གསུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར། འོད་དམར་པོ་དེ་ཉིད་མགྲིན་པའི་རྩ་འཁོར་བརྒྱུད་ནས་སྙིང་ཁར་ཐིམ། སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ། བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ། གསུམ་གཙོར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་ཆ་ཚང་དག་ནས་རང་གི་མ་དག་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཐུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་གྱུར་སོང་བསམ་དགོས། གང་ལྟར་ཀྱང་རང་གི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དེ་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་མཐར་བསྒོམ་རྒྱུའི་ལྷ་དང་། སྒོམ་མཁན་རང་གཉིས་མི་དམིགས་པ་ལྟ་བའི་ཀློང་ནས་གང་ཤར་མ་བཅོས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོར་མཉམ་པར་བཞག་དགོས། ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོའི་འདོན་བཞིན་པའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བའི་ཚིག་ནང་། 

མ་ཡེངས་མ་ཡེངས་དྲན་པའི་རྒྱངས་སོ་ཚུགས།།  

གཡེངས་བའི་ལམ་ལ་བདུད་ཀྱི་ཇག་པ་ཡོད།། 

ཆགས་སྡང་ཞེན་པའི་སེམས་འདི་བདུད་ཡིན་པས།། 

གཉིས་འཛིན་ཀུན་གྲོལ་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོར་བལྟོས།།

ཀ་དག་མ་བཅོས་རང་སེམས་མངོན་གྱུར་པ།། 

སངས་རྒྱས་གཞན་ན་མེད་དོ་རང་སར་ཞོགས།། 

གཞན་ནས་འཚོལ་རྒྱུ་མེད་དོ་རང་བབས་ཞོགས 

མ་སྒོམ་ལྷུན་འགྲུབ་ཡིན་པས་རྒྱལ་ས་ཟུངས།། 

 ཅེས་པའི་ཚིག་དོན་ལྟར་མ་ཡེངས་པར་སྒོམ་བྱེད་དགོས། མཇུག་ཏུ་དེ་རིང་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་འདིས་མཚོན་དགེ་བ་གང་བྱས་པ་རྣམས་སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་བ་བྱེད་དགོས། བསྔོ་བ་ནི་དགེ་རྩ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། མ་བསྔོས་ན་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཉོན་མོངས་སོགས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་འཇོམས་འགྲོ། དགེ་རྩ་གང་བྱས་པ་རྣམས་དགེ་རྩ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་མ་འཕྲད་པའི་གོང་ནས་བསྔོ་བ་ཧ་ཅང་ནས་གལ་ཆེ་བས་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་མཉམ་དུ་གསུངས་རོགས།། དེ་རིང་གི་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བཤད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན། 

དེ་རིང་འདིར་དངོས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཞུ་བ་ཡོངས་དང་། ལྷག་པར་དུ་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་འདི་ཐོག་ནས་ཐག་རིང་ལ་ཡོད་པའི་ངོས་ཀྱི་ཆོས་གྲོགས་ཕོ་མོ་ཡོངས་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་རིང་གི་ཆོས་ཐུན་འདིར་གསན་གཟིགས་གནང་མཁན་ཡོངས་ལ་དམིགས་བསལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད།།   


Tuesday, January 4, 2022

Cultural Revolution style atrocities in Tibet


In the region of Kham in Tibet, a 99-foot statue of the Buddha, 45 large prayer wheels, and Drakgo Monastery’s Gaden Namgyal Monastic school were razed and demolished by Chinese authorities based on false grounds of insufficient building documentation and the violation of zoning laws.

Earlier last year, Drakgo Monastery’s Gaden Namgyal Monastic school, which was a center for education in the area providing classes in Tibetan Buddhism and Tibetan language, along with Mandarin Chinese and English, was closed and demolished under the false ground of not having proper documentation and for violating land zoning laws. Students were given a three-day notice before being expelled, and after its closure, the 130 students were forced to return home to their villages without alternative access to education.


The enormous bronze statue was erected in 2015 after consulting guidance from local Lamas and monks. The statue is said to have been constructed to protect against unfavorable events such as natural disasters, famine, war, etc. The project was completed with full approval from local authorities and district government offices and is said to have even received praise from local officials. The project was funded by the contribution of local Tibetans amounting to around 4,000,00 Yuan ($6.3 million USD) and around 1,800,000 Yuan ($282,500 USD) were spent on prayer wheels. 


It is believed that more recently, higher-ranking government officials criticized the size of the statue. Reports allege that county chief Wang Dong Sheng was responsible for the destruction in Drakgo; he is a top official who was also implicated in the destruction of Larung Gar and Yarchen Gar, one of the most famous centers of the Nyingma Tibetan Buddhist school where around 20,000 monks and nuns inhabited. Later, county authorities claimed that construction documents were not approved and that the height of the statue violated local building codes and was prohibited, thereby ordering its demolition. During the demolition, military troops were present in order to discourage any form of protest.


Before the destruction of the statue and prayer wheels, authorities and officials called all of the local Tibetan people who were forced to come to the site of the statue before the demolition. Initially, people were vetted to ensure the absence of recording devices and phones in order to suppress images and news from spreading. Actually, the Tibetan locals did not want to come to see the desecration of the site, but officials enforced their participation. They were told, “Look at it! You cannot do this in the future!”. Officials terrified and greatly disturbed the people. It is so terrible that this was done, and so mean-hearted towards the poor, humble Tibetan people.


Everything was destroyed: the Buddha statue, the prayer wheels, the school, prayer flags were burned. But this was not enough. They broke all of the Tibetan people’s hearts. I heard from a confidant who hails from the Drakgo village that many people wept and covered their faces.


As those of you who have visited my Dharma Center know, I have a few Buddha statues in my garden. Sometimes, when non-Buddhists, such as my neighbors, locals, etc., pass by the Manjushri Dharma Center, they tell me that when they see the statue and look at the Buddha’s face, they feel great happiness. Even some of my friends who are non-Buddhists have Buddha statues in their own homes and gardens. Buddha Shakyamuni also said that whosoever sees my statue and face, I wish that you get peace of mind. This was his prayer. We cannot see the Buddha physically, but this is his form, or rupa, that we can see now in his memory. The statue of the Buddha is unique in that many, Buddhists and non-Buddhists alike, say that they love to see Buddha’s face. This is so interesting.



To hear of this happening in Tibet deeply saddens me and I commiserate with Tibetan people. I don’t know why the Chinese authorities would commit such terrible and atrocious acts. It does not make any sense to me. Here in the United States, we read about events like this and are dumbfounded; it is really hard to believe. I don’t know how long the Chinese will continue to abuse the Tibetan people. They began in 1959 and have continued for over 60 years. It seems that every time I mention Tibet, I have bad news, and I apologize for this, but it is very important for us to know and understand what is going on and the reality of the situation, even if this is very painful for those who care for Tibet and Tibetan people.


I live here in the United States, and there is not much that I can do, but I can act as a messenger and continue to follow the situation in Tibet. I want to update and share with those of you who care about Tibetan people, human rights, and who follow the Truth. This is something that I can do for Tibet and the Tibetan people is to spread the truth. It is a very strange time that we live in. There are so few people who follow the truth, really. No one seems to care; most don’t care about the truth. They just follow money and power. You see this everywhere, in countries and society, etc. That is why the world has become a sad place, with a suffering, disease, natural disasters, the disruption of the environment and the five elements, and Dharma is disregarded. This stems from human beings and our actions, or our karma.


I, Khenpo Karten Rinpoche, dictated this short blog post following destruction in Drakgo. This blog was transcribed by my student, Karma Choeying, through a series of audio recorded messages and conversations.

Friday, December 31, 2021

Passing of and Tribute to Desmond Tutu

 


As many of you know, Desmond Tutu, the well-known South African Anglican bishop and theologian, known for his work as an anti-apartheid and human rights activist, passed away on December 26, 2021. Upon hearing the unfortunate news of his passing, I was deeply saddened. This is not only a great loss for the world, but especially heartbreaking for the Tibetan people. Many people are familiar with Desmond Tutu, a prominent global figure.


After he passed away, I listened to a broadcast which recounted his biography. It was very interesting as his story, the apartheid in South Africa and the Black and White people, is similar to what happened to Tibet in China. He worked so hard for world peace, human rights, and many many other issues, and he made a profound and positive impact. 



In addition to his role as a humanitarian, Desmond Tutu was an important religious figure: once the Archbishop of Capetown, theologian, and teacher, known as a voice of African theology. In addition, he is also very special to His Holiness the Dalai Lama, his very best friend, as they say. His relationship with His Holiness is well-documented, and you can read more about his life story from many different sources. You can read the book that the two co-authored:
The Book of Joy: Lasting Happiness in a Changing World, which is widely acclaimed as a wonderful book. If you would like to watch a short video which illustrates a bit more about their special relationship, please follow this link:

Facebook Video


I feel that their friendship is such a great example, being from two different religions, a Buddhist and a Christian, and different nationalities, one from Tibet and one from South Africa, both Nobel Peace Prize Laureates. Interreligious dialogue, fellowship, and harmony is of utmost importance to me. People from all religions now inhabit this planet as a big home together, and we must cohabitate in peace. A few days before the passing of Desmond Tutu, a student of mine sent me the Christian Bible translated into Tibetan. In conversation, I expressed my desire to learn more about Christianity, so he decided to find a copy of the Bible in Tibetan and had it mailed to me.



I am very saddened because, in the world right now, good people, especially good leaders, are very rare, and we have lost one of them. Just look at the leaders of most nations; instead of being peacemakers, they terrify their own citizens and other countries, threatening each other and displaying their power and strength through weapons, technology, intimidation, etc. This is a very sad state of affairs, I feel.

We do have a few good people, such as His Holiness the Dalai Lama, Desmond Tutu, and some others, I believe. I deeply believe that the world desperately needs good people. We say, world peace does not come from outside or outer circumstances; it comes from inside humanity. As His Holiness always says, world peace is within you. First, you must have peace of mind, love, and compassion. Then, work together – just like His Holiness and Desmond Tutu – good people all working together for world peace, then achieve world peace. Now that Desmond Tutu has passed away, in order to honor his dream and legacy, what are we going to do? We must continue his aspiration of peace; world peace has not been accomplished, and if you are among those who believe in him and his goal, whatever religion, if you are very genuine and serious from your heart, you must do something by taking action.


Remembering Desmond Tutu, an illustrious religious leader and activist, and his legacy, I am deeply saddened that the world has lost a peerless example of a first-class human being; I hope that we follow his example and continue his legacy.


I, Khenpo Karten Rinpoche, dictated this short blog post following the passing of Desmond Tutu, great religious leader, humanitarian, and friend of His Holiness the Dalai Lama and theTibetan people. This blog was transcribed by my student, Karma Choeying, through a series of audio recorded messages and conversations.




Monday, December 20, 2021

Post Retreat Recollection and Consideration

 

As many of you know, I recently completed a one-month solitary retreat which took place during the month of November. The retreat was greatly beneficial to me and brought me great happiness; I would’ve liked to continue the retreat because it is so important for me, but each year in December we have an end of the year Board meeting at the Manjushri Dharma Center, so I was constrained by these responsibilities. Thus, I wanted to write something about the retreat and what a retreat is.

Firstly, from an etymological point of view, I am quite curious to know the origin of the English word ‘retreat’ and why it is used in this context. In the Tibetan language, we call retreat ‘ri khrod’ or ‘tsam’. The first morpheme, ri means mountain. The second word, khrod, means side. Therefore ri khrod means the mountainside. Actually, ri khrod pa are people who live in the mountain valleys, or mountain people. For example, those who inhabit the Big Sur can be referred to as ri krhod pa, or mountain people, because they live on the sides of the mountains, but it does not mean that they are on retreat. 


When most people want to speak about a retreat such as the one I went on, in Tibetan, we use the word tsam. Tsam in Tibetan means to separate, understood to mean separate oneself from samsaric activities. For example, we would say, “the Lama went on the tsam”. When referring to retreat, or tsam, Lamas will say body tsam, speech of tsam, and mind of tsam. These three – body, speech, and mind – on retreat. If you go on a body tsam, you must inhabit an isolated place such as a mountain where you can avoid others and practice in solitude. In body tsam, the practitioner’s body is separated from samsara; when making an offering to a monk on body tsam, one cannot see the monk in-person and must knock and leave the offering outside the retreat. When I was on my three year, three month, three day retreat, when someone would make an offering to me, such as food or flowers, they would knock, and I would slightly open the entrance and they would only see my hand. This is a retreat of the body. Speech tsam is a silent retreat, refraining from talking at all times and restricting the tongue. Also on the three year, three month, three day retreat in my tradition, we would write a short note to each other if we needed something such as a dorje, text, etc., when on a speech tsam. Lastly, mind tsam involves looking at the nature of your own mind and also at the same time eschewing negative thoughts and thinking. As my Guru, Sangye Tenzin Rinpoche, always used to say to me, “Catch your mind with you all the time; don’t wander.”


So, why go on retreat? Most of us never take care of our mind. Actually, the majority of us never take care of our speech either; we just chatter away continuously and indiscriminately, saying anything that comes to mind. Sometimes, I feel we engage in too much talking. Even when we are trying to help another person, we sometimes think to ourselves, I am going to help this person by saying something to him or her, but sometimes people have a different idea. Maybe you say something that you believe is helpful, but the speech actually hurts the person further. In Tibetan we have a saying that means something along the lines of, when someone says he or she hurt me, it is usually not a physical beating but rather pain coming from words. Most pain that we inflict or pain we experience is from negative speech; people sometimes misunderstand what is said or simply do not want to hear such things. That is why it is sometimes best to engage in a retreat of silence and to restrain one’s tongue. As Shantideva said in A Guide to the Bodhisattva’s Way:


When talking I should speak from my heart and on what is relevant.

Making the meaning clear and the speech pleasing.

I should not speak out of desire or hatred

But in gentle tones and in moderation.”


Therefore speak less and talk gently. It is also advised to always check before you speak, check what you will say, and ask yourself, will these words be good for this person? As I wrote in the 10th verse of ‘Heartfelt Advice Of Dharma Nectar’:


When among many, watch your speech, 

When staying alone, watch your mind, it is taught. 

In all actions, again and again, 

Check your body, speech, and mind. That is my heart advice.


These three things – body, speech, and mind – are very important to consider on retreat. 


Every year I go on retreat, but this year in particular, it was especially important because I felt that throughout the pandemic, I have been talking too much. By talking too much, I mean time spent talking via technology. Not being back to in-person teaching in the center, most of the teachings and prayers are held on Zoom and Facebook Live. Sometimes, after the teaching, I say to myself, today, even though this is actually Dharma, still I feel that I talked too much. Moreover, with the pandemic, so many people have suffering and various problems, and my students and friends know that I am alone at the Dharma Center, so many people reach out to me on the phone, video chat, etc. for various reasons. I am very happy to do this as it is my responsibility, but I am more busy now in this respect than before. In Tibetan and Chinese culture, people have great faith in Buddha Amitabha and the Amitabha Pureland, and when friends or relatives pass away, they request Amitabha prayers and phowa. Actually, as I have said many times, technology is really a great blessing and a great opportunity; without this pandemic, many people would not know I am here. The computer has really become a virtual Dharma Center, and in addition to center activities, I have come together with many Lamas and monks for discussion and teachings on the Dharma.


This past retreat was a full retreat in that my body stayed within the Dharma Center with the exception of exercise everyday walking to the beach to combat diabetes. Also, I focused on catching my mind all the time as much as I could. And lastly, maintaining silence was very important this time by refraining from social media or talking to anyone.


A few times while I was on retreat, during my daily walk to the beach, I ran into a few of my local students who greeted me by saying “Hello Rinpoche” or “Tashi Delek”. I signaled gently that I could not talk. I realized some students did not know, and later they received the weekly newsletter or checked my websites. Afterwards, when they saw me, they smiled and said I understand, I got the news that you’re on silent retreat. 


I have one slightly humorous story. Walking in my neighborhood, my neighbor and I are quite friendly and we always greet each other with a hello, good morning, good evening, etc. This month, when my neighbor saluted me, I did not verbally respond; I just folded my hands to show acknowledgement of their greeting and like a prostration bowed to them. Then after the end of my retreat, my neighbor asked me, Rinpoche , are you OK? I told them, yes I am fine, last month I was on a silent retreat and that is why I did not respond verbally to you. They immediately understood. My neighbor told me that he mentioned to his family that Khenpo seems different this month, so we had a laugh together.


I just wanted to let everyone know that I experienced great happiness throughout the retreat. I recited mantras, prayed, engaged in other Dharma activities and practices. With my body, I stayed inside the Dharma Center, meditated, and went to the beach. Most of my speech was Dharma-related, and did not engage in chatter, and I focused on catching my mind throughout the month. My body, speech, and mind were used on retreat.


Why am I outlining these aspects of retreat? Because for beginners, doing all three – body, speech, and mind – at the same time is very difficult. That being said, sometimes my Guru would tell us monks that using all three at the same time on retreat is too much for you. You can first try a retreat of the body, vowing to go on a one week solitary retreat in which you do not see or interact with anyone, focusing mostly on the body. Also, you can go on a silent retreat while refraining from speech, or go on a retreat of the mind in which you catch the monkey mind. 


Regardless, we must take care of these three. Normally of course, most people take care of their body very well. We make sure that they’re eating enough healthy foods, taking vitamins, exercising, beautifying the body with clothing and makeup, etc. But how much do we pay attention to our speech or our mind? We must think of these too; we need balance. However much you take care of your body, you must take care of your mind as well. As I wrote in the 17th verse of the Doha a ‘Dharma Gong to Wake us from Ignorance’:


Good fragrance clothing the mind

can be taken to the next life.

Perfume anointing the body

benefits nothing; it just costs a lot!


and also in the 24th verse:


If we take care of our mind

like we take care of our body,

we will not much longer have to experience

mental difficulties like we do now.


I, Khenpo Karten Rinpoche, dictated this recount following the conclusion of my one-month solitary retreat in November of 2021. This blog was transcribed by my student, Karma Choeying, through a series of audio recorded messages and conversations.

Monday, September 20, 2021

Three Recent Heartbreaking Incidents from inside Tibet

In this blog, I want to share three recent heartbreaking incidents that took place inside Tibet:

1) Every year, Tibetan children are released from school for two months for their summer holiday, and these students then return home to their parents. As one would expect, children coming home for the summer are excited and happy to spend time with their parents, and the parents themselves are very happy to have their sons and daughters back home with them. With their children gone for most of the year, parents make an effort to teach them the Tibetan language and familiarize them with their culture. During this summer break, parents take their children to visit local monasteries and immerse them in their Tibetan culture. Moreover, with Chinese language as the medium of instruction at school, parents prioritize sending their children to special Tibetan language classes if and when these courses are available in their locality. Summer break is really the only chance for these children to become acquainted with the Tibetan culture, to learn the Tibetan language, and to immerse themselves in Tibetan Buddhism by doing things such as visiting monasteries and meeting Tibetan monks and Lamas.

Being aware of the Tibetan parents’ initiatives to educate their children and inculcate Tibetan values, the Chinese authorities forced school children to register for a military training program during their summer holiday.  Recently, in the area of Kongpo Dhaksum Tso, children between the ages of 8 and 16 were recruited by the local Chinese authorities to register for a training camp focused on the study and use of arms. Most of the children from this region attend schools in Lhasa because of the location’s close proximity to the capital.

When children came home for their summer holiday, they were rounded up and forcefully enrolled in this new training program.  Never having been trained to use arms before and forced to attend this camp, the children were extremely disturbed. If they refused to participate in this program, they were threatened with expulsion from their school in Lhasa and taken away from their parents.  Refusing to participate also meant that they would fail in school despite having good grades. During the arms training, children were brainwashed and fed with the Communist Chinese government propaganda that the Chinese leaders like Mao Zedong and Xi Jinping benefited Tibet greatly and also implied that Dharma practice is primitive and obsolete. Nevertheless, these children had no choice at all and were forced to attend this program. The summer holiday being the only time to be home, this was extremely difficult for both the children and their parents. Being one of the few times that they were able to spend time together, parents and children were heartbroken. 

Yarchen Gar before demolition
2) The Chinese authorities have always used force upon the Tibetan people.  About four years ago, thousands of monks and nuns who resided at Yarchen Gar were forced to leave their home and spiritual community. Yarchen Gar was a community of around 18,000 monks and nuns who came from the surrounding regions and lived in their humble dwellings for over 15 years. Originally just a small retreat center, Yarchen Gar evolved into one of the most famous centers of the Nyingma tradition. Residents’ only purpose while living there was to learn and practice Dharma. As is well known, the Chinese government does not approve of any kind of religion, particularly Tibetan Buddhism. Additionally, in communities such as Yarchen Gar, which centers around the practice of Dharma, the Chinese government is quite fearful; with many young monks and nuns staying in the same place, these types of communities are more likely to cultivate and foster political activities and revolutionary developments for Tibetan independence. Historically, such movements have often come from similar environments. Subsequently, all their dwellings were bulldozed, and they had no opportunity to even take their belongings. Monks and nuns were forced to disrobe, and many committed suicide.  Under duress of the Chinese government, about 300 nuns were stripped of their monastic robes and forced to sing praises of the Chinese government and their leaders. 

Yarchen Gar after demolition

3) In the Kanzu region of Tibet, the revered Khamar Gonpa, a Sakya monastery which was renovated after its complete destruction in 1959, was forced to shut down.  Many lamas and monks from the monastery provided support to the local communities that did not please the Chinese authorities. During COVID-19 pandemic, many people, both Tibetan and Chinese, turned to the monastery for support in their time of need. The Chinese government may have seen this as a form of competition and antagonism, and may have been concerned that people’s minds were beginning to change. This monastery was home to over 400 monks, and the Chinese authorities ordered all the monks to disrobe right away. In one video clip, I saw a monk attempting to commit suicide in that very monastery. Here is a link to the video; please be advised, it is very sad and difficult to watch:

Monks being forced to leave the monastery

With such atrocities still happening inside Tibet, I cannot bear to live with my eyes and ears closed.  It is time that we stand up for truth and justice to prevail inside Tibet.  I hate to add more sad news to the current plight of the world, but the truth must be told and heard by the global community outside Tibet.  As His Holiness the Dalai Lama has always championed truth and democracy, if you are a supporter of truth and justice, I plead with every one of you to support our cause and stand in solidarity with the Tibetans people inside Tibet.

I, Khenpo Karten Rinpoche, dictated this message in September of 2021 in order to raise awareness of the atrocities committed in Tibet and the plight of the Tibetan people. This blog was translated and transcribed by Dechen Baltso, through a series of conversations and audio recorded messages, and further edited by my student, Karma Choeying.



Wednesday, August 25, 2021

short story of Nanda གཅུང་དགའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།

གཅུང་དགའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། 

༅༅། རྫ་དཔའ་སྤྲུལ་གྱིས་མཛད་པའི་ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ལས་བཏུས། 
སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཅུང་དགའ་བོ་ཆུང་མ་ལ་ཆགས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་མ་འདོད་པ་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་སྒོར་བཙུད་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཡང་། བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ་པར་བྲོས་པར་རྩོམ་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རི་གངས་ཅང་དུ་ཁྲིད་ནས་དེ་ན་སྤྲ་མོ་ཞར་བ་ཞིག་འདུག་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་དང་ཁྱོད་ཀྱི་ཆུང་མ་པུནྜ་རཱི་ཀ་གཉིས་གང་མཛེས་གསུངས་པས། དེ་ནི་བརྒྱ་དང་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་མི་ཉེ་སྟེ། ངའི་ཆུང་མ་མཛེས་ཞུས་པས། འོ་ན་ལྷ་ཡུལ་དུ་འདོང་གསུངས། ལྷ་ཡུལ་དུ་ཁྲིད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ནས། ཁྱོད་སོང་ལ་ལྟོས་ཤོག་གསུངས། བལྟས་ཙ་ན་ལྷ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་དུ་མས་བསྐོར་ནས་བདེ་སྐྱིད་ལོངས་སྤྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འདུག། གཞལ་མེད་ཁང་ཞིག་ན་ལྷའི་བུ་མོ་དུ་མ་འཁོད་ཅིང་། ལྷ་ཡི་བུ་སུ་ཡང་མི་འདུག་པས་དེའི་རྒྱུན་མཚན་དྲིས་པས། མི་ཡུལ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཅུང་དགའ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེ་ལས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཡིན་ཟེར། དགའ་ནས་སླར་ལོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ལྷ་ཡུལ་མཐོང་ངམ་གསུངས། མཐོང་ལགས་ཞུས་པས། ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་དང་ཁྱོད་ཀྱི་ཆུང་མ་གཉིས་གང་མཛེས་གསུངས། དེ་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་རྣམས་མཛེས་ཏེ་སྔར་སྤྲ་མོ་ཞར་བ་དང་པུནྜ་རཱི་ཀའི་ཁྱད་ཙམ་ཡོད་དོ་ཞུས། སླར་མི་ཡུལ་དུ་འོངས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བསྲུངས་ནས་བསྡད་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ། དགའ་བོ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རབ་བྱུང་བ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམས་ནི་མྱང་ངན་འདས་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ལམ་ཐ་དད་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བོ་དང་གཏམ་འདྲེ་བར་མི་བྱ། ཕེབས་པར་སྨྲ་བར་མི་བྱ། སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་པར་མི་བྱ་བ་སོགས་གསུངས་པས་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་བྱས་པས་དགའ་བོ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་སྤངས་ཀྱང་། ཀུན་དགའ་བོ་བདག་གི་ནུ་བོ་ཡིན་པས་དེས་བརྩེ་བར་བགྱིད་དམ་སྙམ་དུ་ཀུན་དགའ་བོའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པ་ན། དེ་ཡང་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་དེངས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུངས་རྣམས་སྨྲས། དེར་དགའ་བོ་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱོན་ནས་དགའ་བོ་ཁྱོད་དམྱལ་བའི་གནས་བལྟའམ་གསུངས། དེ་བལྟ་ལགས་ཞུས་པས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་ཁྲིད་ད་ེ་ལྟོས་གསུངས་པས། དགའ་བོ་དེ་དག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་བལྟས་པས་དམྱལ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཞིང་། ཕྱོགས་གཅིག་ན་ཟངས་སྟོང་པ་ཞིག་གི་ནང་ན་མེ་ལྷབ་ལྷབ་འབར་ཞིང་ལས་མཁན་མང་པོས་བསྐོར་ཞིང་འདུག་པ་ལ། དེ་ན་སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཅུང་དགའ་བོ་ལྷ་ཡི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེ་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ནས་བདེ་བ་མྱོངས་ཏེ། དགེ་འབྲས་ཟད་པ་དང་འདིར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཟེར་བས་སྐྲག་ནས་སླར་ལོག དེ་ཕྱིན་ཆད་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མཐར་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བས་སྙིང་པོ་མི་འདུག་དགོངས་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་སྐྱེས། དམྱལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་བསླབ་པའི་གནས་ཕྲ་མོ་ལ་ཡང་མི་འགལ་བར་བྱེད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། 

I am currently reading through the English translation of 'The Words of my Perfect Teacher' by Patrul Rinpoche. I am doing this in order to practice and improve my English, and also to compare the English version with the original text in Tibetan. Here, I've included a short story from the chapter on the defects of samsara. In this story, Patrul Rinpoche retells the account of Nanda, Lord Buddha Shakymuni’s cousin, who was very attached to his beautiful wife and found it difficult to pursue monastic life:


Nanda, Lord Buddha’s cousin, was very attached to his wife and did not want to renounce the world. Even though, by skillful means, Lord Buddha persuaded him to enter the Dharma and become a monk, he did not follow the precepts. He was about to run away, when the Buddha miraculously transported him to the top of a snow mountain and showed him a one-eyed monkey. The Buddha asked Nanda, “Which do you find more beautiful, this monkey or your wife Pundarika?”


“My wife,” replied Nanda, “a hundred or thousand times more!”


“Good,” replied the Buddha, “now let us go to the realm of the gods.”


When they arrived, the Buddha sat down and told Nanda to go and have a look around. Each god lived in his own palace, surrounded by many young goddesses, and enjoyed inconceivable pleasure, happiness, and abundance. However, there was one palace with numerous goddesses but no god. 


Nanda asked why, and was told, “In the realm of the humans, there is a man called Nanda, the cousin of the Buddha, who is following monastic discipline. This action will lead him to be reborn among the gods, and this palace will then be his.”


Nanda was overjoyed. He went back to the Buddha who asked him, “Did you see the gods’ realm?” 


“I certainly did!” replied Nanda.


The Buddha said, “Good. Which do you find more beautiful, your wife or the young goddesses?”


“The daughters of the gods are much more beautiful,” replied Nanda; “indeed, their beauty surpasses that of Pundarika by as much as her beauty surpasses that of the one-eyed monkey we saw before.”


Once back on earth, Nanda observed monastic discipline perfectly. Then the Buddha addressed the monks: “Nanda has renounced worldly life in order to be reborn in the divine realms, but all of you have become monks in order to go beyond suffering. You and he are not on the same path. Do not talk to him anymore. Do not be intimate with him. Do not even sit on the same seat as him!”


All the monks obeyed, and Nanda was very upset. He thought, “Ananda is my young brother; at least he will still have some affection for me.” But when he went to see his brother, Ananda got up from the seat and moved away. Nanda asked him why, and Ananda told him what the Buddha had said. Nanda was heartbroken.


At last the Buddha came to him and said, “Nanda, will you come to see the hells?” Nanda agreed, and the Buddha transported them both there with his miraculous powers. The Buddha then said, “Go and look around.”


So Nanda set off to explore, visiting all the realms of hell, until in one place he came across an empty pot with a blazing fire crackling inside and a large number of the Lord of Death’s henchmen all around. He asked them why there was no one in the pot.


“There is a young cousin of the Buddha called Nanda,” they replied, “who is practicing monastic discipline with the intention of being reborn as a god. After enjoying the happiness of a celestial realm, when his merit runs out he will be reborn here.”


Nanda was terrified. He returned, and thought things over. To be born amongst the gods in the future and then to end up in the hell realms made no sense, so he developed a real determination to seek freedom from samsara. Having seen the hells with his own eyes, he never did anything that transgressed the precepts even slightly, and the Buddha extolled him as the disciple with the best control over the sense-doors. 


We do not need to go so far as to see the hells with our own eyes. A simple picture is enough to frighten us and reinforce our desire for liberation. It is for this reason that the Buddha asked that the five-fold wheel representing samsara be drawn at the doors of the Sangha’s assembly halls. As Lord Nagarjuna said:


If just to see pictures of the hells, to hear descriptions,

Or to read and think about them brings you such terror,

What will you do when you experience there

The full, inexorable effects of your actions?


Reflect, therefore, on all the different kinds of suffering in samsara. From the depth of your heart, turn away from all the ordinary goals of this life. Unless you give up worldly activities completely, whatever Dharma you may claim to be practicing will not be the real thing.